ورود و عضویت
0
سبد خرید شما خالی است
0
سبد خرید شما خالی است

حسابداری حقوق و دستمزد چیست؟

payroll accounting
0 دیدگاه
حسابداری حقوق و دستمزد
9 دقیقه دقیقه برای مطالعه
حسابداری حقوق و دستمزد چیست؟

تعریف حسابداری حقوق و دستمزد

مفهوم حسابداری حقوق و دستمزد جزو آن دسته از مفاهیمی است که در حوزه کار و اشتغال بارها نام آن را شنیده‌اید. این مفهوم یکی از چالش برانگیزترین مباحثی است که در تمامی کسب و کارها وجود دارد. مبحث حقوق و دستمزد برای تمامی مشاغل از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا مسئله حقوق و دستمزد با تعارض ها و تعاملات بین کارکنان، کارگران و کارفرمایان ارتباط مستقیم دارد. به زبان بسیار ساده می‌توان گفت حقوق و دستمزد به مبالغی اشاره دارد که صاحبان مشاغل باید در یک دوره معین به کارگران یا کارکنان خود پرداخت نمایند. پرداخت حقوق و دستمزد در سازمانها، نهادها، شرکت ها و سایر کسب و کارها به عهده واحد حسابداری یا کارگزینی می باشد. با توجه به اینکه حسابداری حقوق و دستمزد در رابطه بین کارفرمایان و کارکنان، عملکرد سازمانی، میزان رضایت شغلی و سوددهی شرکت ها، بنگاه های اقتصادی، سازمان ها و نهادها تاثیر بسزایی دارد، آموزش حقوق و دستمزد برای تمامی کسب و کارها ضروری است.

 

به طور کلی، می توان حسابداری حقوق و دستمزد را چنین تعریف کرد: وجه پرداختی در ازای فعالیت مشخص کارکنان در محل کارشان را حقوق و دستمزد می گویند. در واقع حقوق و دستمزد جزو اصلی ترین هزینه های کسب و کارها محسوب می شود. واحد حسابداری هر مجموعه‌ وظیفه دارد که هر ماه کارکرد پرسنل خود را به‌طور دقیق محاسبه کرده و تمام جزئیات آن را در فیش حقوقی کارکنان قید نماید. همچنین تمامی اطلاعاتی که در مورد حقوق و دستمزد کارکنان وجود دارد باید هر ماه به ‌عنوان هزینه در دفاتر حسابداری ثبت شوند. طبق تحقیقات انجام شده در حوزه کسب و کار، محاسبه دقیق و پرداخت به موقع حقوق کارکنان تأثیرات بسیار مثبتی در رابطه بین کارکنان، کارگران و کارفرمایان دارد.

 

اهمیت حسابداری حقوق و دستمزد

اغلب شما درباره اهمیت حسابداری حقوق و دستمزد سوالات بسیاری دارید و در بیشتر زمانها این پرسش را عنوان می کنید که چرا مبحث حقوق و دستمزد اهمیت فراوانی در بخش کار و اشتغال دارد؟ محاسبه و پرداخت حقوق و مزایای کارکنان یکی از پر دغدغه ترین محاسبات در بخش‌های اداری و مالی هر سازمان و شرکتی می‌باشد. تمامی شرکت ‌ها و سازمان ‌هایی که دستمزد کارکنان خود را به‌طور منظم و مرتب پرداخت و تمام اطلاعاتشان را بایگانی می‌کنند، به دستاوردهای خوبی دست پیدا کرده اند. از جمله می توان به افزایش تعامل بین سازمان و کارکنان و میزان رضایت پرسنل اشاره کرد.

هزینه نیروی کار بخش بسیار بزرگی از بهای تمام شده تولید کالا و خدمات یک شرکت یا واحد اقتصادی است و تاثیر بسیار زیادی بر سوددهی شرکت‌های تجاری دارد. در کل هزینه حقوق و دستمزد قسمتی از درآمد واحدهای اقتصادی و تجاری را به خود اختصاص داده اند و کاملا روشن می کند که چرا تمام مدیران شرکتها، مؤسسه‌ها، سازمانها و نهادها به دنبال جمع آوری اطلاعات جامع و کافی از طریق سیستم حقوق و دستمزد هستند. از سویی دیگر، پرداخت منظم حقوق و دستمزد کارکنان با رویه ای ثابت باعث رشد صنایع و شرکت‌های مختلف می شود. افزایش راندمان و تسهیل ارتباطات با سازمانهای مرتبط مانند وزارت دارایی، سازمان بیمه و سازمان امور مالیاتی از دیگر دلایل اهمیت حسابداری دستمزد و حقوق می‌باشد. در حال حاضر بهترین شیوه کسب اطلاعات آموزش حسابداری می‌باشد.

 

عناصر تشکیل دهنده سیستم حسابداری حقوق و دستمزد

حسابداری حقوق و دستمزد دارای عناصر و بخش هایی است که به صورت یک سیستم با یکدیگر در تعامل هستند و وظیفه اصلی آنها محاسبه هزینه‌ های مربوط به حقوق و دستمزد می‌باشد. این بخش ها با همکاری یکدیگر، تمام محاسبه ها را انجام داده و میزان پول پرداختی پرسنل را مشخص می کنند. این عناصر عبارت هستند از: واحد کارگزینی، واحد ثبت ورود و خروج پرسنل و واحد حسابداری حقوق و دستمزد. هر سیستم حقوق دستمزد دارای ویژگی‌هایی است که عبارت هستند از:

  • ‌سرعت بالا در جمع‌آوری اطلاعات، کارکرد پرسنل و ارائه به‌ موقع آنها
  • دقت بالا در محاسبه مبلغ قابل پرداختی به پرسنل
  • اتخاذ روش‌های کنترلی مناسب برای جلوگیری از پرداخت وجوه به شکل غیرقانونی

 

عناصر تشکیل دهنده سیستم حسابداری حقوق و دستمزد

 

پایه های اصلی حسابداری حقوق و دستمزد

برای انجام محاسبات دقیق در حسابداری حقوق و دستمزد نیاز دارید، پایه های اصلی آن را بشناسید. در این نوع حسابداری، چهار آیتم وجود دارد که اغلب تان آنها را در فیش های حقوقی و قرارداد های کاری مشاهده می کنید. این آیتم ها عبارت هستند از:

  • دستمزد پایه: دستمزد مشخص ترین مفهوم در حوزه حقوق و دستمزد است و به مبلغی اشاره دارد که کارگران، کارکنان و کارمندان، به ازای هر روز یا هر ساعت کار از کارفرما دریافت می کنند. این مبلغ نباید از حداقل دستمزد روزانه‌ای که اداره کار تعیین کرده کمتر باشد.
  • سنوات: پایه سنوات جزو آن دسته از مقوله هایی است که آن را در حقوق و دستمزد می توان دید. کارکنان با توجه به سابقه کاری که در محل خدمتشان دارند، مبلغی را از کارفرمایان خود دریافت می کنند که به آن پایه سنوات می گویند. این مبلغ را هر سال شورای عالی کار مشخص می کند.
  • مزایا: این مفهوم در حسابداری حقوق و دستمزد خود به چهار گروه تقسیم می شود که شامل مزایای غیر مستمر اختیاری، مزایای غیر مستمر قانونی، مزایای مستمر اختیاری و مزایای مستمر قانونی می‌باشد.
  • کسورات: از آیتم های مهمی که در محاسبات حقوق و دستمزد استفاده می شود، کسورات است. در این بخش، مقوله های مختلفی چون کسورات قانونی، قضایی، حق بیمه و مالیات بر حقوق محاسبه می شود. مهم ترین و برجسته ترین کسوراتی که در محاسبات حقوق و دستمزد وجود دارند، حق بیمه و مالیات بر حقوق می باشد. معمولا انجام این تکالیف در حیطه کاری سازمان تامین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی است.

 

چگونگی محاسبه پایه های اصلی حسابداری حقوق و دستمزد

اغلب کسانی که برای آموزش حسابداری حقوق و دستمزد به موسسه آموزشی حسابداری رهبر مراجعه می کنند، مهم ترین دغدغه ای که دارند، درباره نحوه محاسبه حقوق و دستمزد پرسنل می باشد. معمولا اساتید حوزه حسابداری 5 خط مشی کلی معرفی می کنند که در محاسبه حقوق کارکنان مد نظر قرار می گیرند. این خط مشی ها عبارت هستند از:

محاسبه حقوق پایه

چنانکه گفتیم در حسابداری حقوق و دستمزد، حقوق پایه شاخص ترین آیتم است. حقوق پایه معمولا به‌صورت سالانه توسط شورای عالی کار تعیین می‌شود. این شورا متشکل از نماینده کارگران، دولت و کارفرمایان می باشد. شورا بعد از تصویب حقوق پایه، آن را به تمام واحدهای اقتصادی ابلاغ می کند. حقوق و دستمزد کارکنان ممکن است به ‌صورت توافقی بین کارکنان و کارفرما باشد. شیوه های پرداخت نیز به صورت روزانه، هفتگی، ماهانه یا پروژه ای تعیین می گردند.

 محاسبه اضافه کاری

انجام محاسبه دقیق اضافه کاری برای پرسنل اهمیت فراوانی دارد. طبق تعریف، استفاده از نیروی انسانی در مازاد ساعات تعیین شده، اضافه کاری می گویند. بر مبنای قوانین وزارت کار، دستمزد اضافه کاری ۴۰ درصد اضافه بر نرخ مزد عادی است. هر چند اضافه کاری محدودیت هایی دارد. به این صورت که یک فرد بیش از 4 ساعت در روز و 135 ساعت در ماه نمی تواند اضافه کاری داشته باشد.

 محاسبه مزایا

کارکنان و کارگران علاوه‌ بر دریافت حقوق و دستمزد، مزایای دیگری به‌ صورت نقدی و غیرنقدی دریافت می‌کنند. این مزایا بستگی به میزان کارکرد، تعداد سنوات، تخصص و سابقه افراد دارد. بر همین اساس مزایای دریافتی، برای همه افراد یکسان نیست. اکثر مواقع پرداخت مزایا کاملا بین کارگران و کارفرمایان توافقی می باشد. مزایا توسط واحد حسابداری محاسبه و در اختیار کارفرمایان قرار می گیرد.

محاسبه مالیات

مالیات یکی از انواع کسورات است که باعث کاهش میزان حقوق و دستمزد کارگران می‌شود. نرخ مالیات در حسابداری حقوق و دستمزد به ‌صورت سالانه تعیین، پس از تصویب به اطلاع شرکت‌ ها، نهادها، موسسه ها و سازمانها می‌رسد. نرخ مالیات ارتباط مستقیمی با میزان دریافتی کارکنان دارند. هر چقدر حقوق کارکنان بیشتر شود، میزان مالیات بر حقوق نیز افزایش پیدا می‌کند.

 تعیین بیمه تامین اجتماعی

بعد از نرخ مالیات، تعیین بیمه تامین اجتماعی نیز در حسابداری دستمزد حقوق مطرح است و در واقع می‌توان گفت یکی از مباحث مهم به حساب می‌آید. این موضوع نیز در بخش کسورات مورد محاسبه قرار می‌گیرد. به‌طورکلی ۳۰ درصد حقوق دستمزد کارکنان به ‌حق بیمه اختصاص دارد که از این مقدار ۲۳ درصد سهم کارفرما و ۷ درصد سهم کارگر می‌باشد.

 

 تعیین بیمه تامین اجتماعی

 

مهمترین مفاهیم در حسابداری حقوق و دستمزد

وقتی حسابداری حقوق و دستمزد مطرح می شود، مفاهیم و موارد زیادی در آن وجود دارد که مورد ارزیابی قرار بگیرند؛ زیرا هر کدام از این مفاهیم در انجام محاسبات حقوق و دستمزد، پر اهمیت تلقی می گردند. سیستم حسابداری دستمزد و حقوق باید یک به یک این موارد را بررسی و در اختیار صاحبان شرکت ها و مجموعه ها قرار دهند. این موارد شامل ذیل هستند:

  • بررسی دستمزد ناخالص حقوق
  • بررسی پاداش و پورسانت
  • ارزیابی سود سالانه
  • کسر مالیات
  • کسر حقوق
  • حق بیمه
  • طرح‌ های پس‌انداز
  • مزایای غیر نقدی
  • حق اولاد
  • مسکن
  • خواربار
  • بن کارگری
  • ایاب‌ و ذهاب

 

روش های پرداخت حقوق و دستمزد

در حسابداری حقوق و دستمزد روش‌های مختلفی برای پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و کارگران وجود دارد. روش های پرداخت از مجموعه ای به مجموعه دیگر فرق می کند؛ اما مهم ترین شیوه های پرداخت عبارت هستند از:

  • روش کارمزد: پرداخت به این روش بر مبنای 8 ساعت کار عادی روزانه است. در این نوع محاسبه، نتیجه کار انجام شده مهم نیست.
  • روش کارمزد (حقوق ماهانه): در این شیوه، دستمزد کارگران به شکل کارمزد با توجه به کارهای معینی انجام می دهند، محاسبه و پرداخت می گردد. مدت زمانی که برای انجام کار صرف شده در این محاسبات دخالت داده نمی شود.
  • پرداخت بر اساس طرح های تشویقی: در حسابداری حقوق و دستمزد این شیوه، تلفیقی از دو روش روزمزد و کارمزد می باشد. در تمام طرح های تشویقی، مدت زمان انجام کار در محاسبه یک عامل مهم تلقی می گردد. این طرح ها در کارخانه ها و شرکت هایی که تعداد کارگران و کارکنان آن زیاد است، اجرا می شود.

 

روش های پرداخت حقوق و دستمزد

 

آیتم های فیش حقوقی و تعریف آنها در حسابداری حقوق و دستمزد

همه شما به عنوان کارگر، کارمند و پرسنل بر اساس قرارداد کاری وظایف محول شده خود را انجام داده و در قبال آن از کارفرمایان حقوق خود را دریافت می کنید. غالبا حقوق دریافتی به صورت یک فیش حقوقی در اختیارتان قرار می گیرد که دارای آیتم های مختلفی است. به احتمال زیاد با بیشتر این مفاهیم آشنا بوده، اشراف کامل نسبت به آنها دارید. با این وجود، در ادامه مقاله با ما همراه شوید تا به تعریف این مفاهیم بپردازیم:

  • حقوق پایه: مبلغی که در قرارداد معین می شود و کارفرما و کارکنان نسبت به پرداخت آن به توافق رسیده باشند، حقوق پایه می گویند. این مفهوم جزو مفاهیم کلیدی حسابداری حقوق و دستمزد است.
  • مزایا: امتیازهایی که توسط کارفرما پرداخت و موجب افزایش حقوق کارکنان شود، مزایا به حساب می آید که شامل مزایای مستمر و غیر مستمر است.
  • کسورات: مبالغی که موجب کاهش حقوق کارگران و کارکنان شود، کسورات نامیده می شود و شامل حق بیمه، سهم کارگر، مالیات، مساعده و وام می باشد.
  • اضافه کاری: کارگرانی که بیشتر از ساعات قانونی معین شده، فعالیت داشته باشند، مشمول اضافه کاری می شوند.
  • حق اولاد: هر کارفرما موظف است به کارگران و کارمندان خود به ازای هر فرزند مبلغ 3 برابر حداقل مزد روزانه پول پرداخت کند. حق اولاد جزو مزایا محسوب می شود که در افزایش حقوق کارگران تاثیر دارد.
  • حق مسکن و خواروبار: پرداخت حق مسکن و خوار و بار در اول سال توسط شورای عالی کار اعلام و کارفرمایان موظف به پرداخت آن هستند. این حقوق نیز باعث افزایش حقوق و دستمزد می شود.
  • عیدی و پاداش: تمامی کارفرمایان طبق قانون کار موظف به پرداخت عیدی به هر یک از کارگران خود هستند. این مبلغ معادل دو ماه حقوق آنها است. البته کارکنانی که کمتر از یک سال سابقه کار دارند، نسبت به کاری که انجام داده اند، عیدی دریافت می کنند.
  • حق ماموریت: کارگرانی که خارج از محل خدمت، به ماموریت اعزام می شوند، حق ماموریت دریافت می کنند. کارفرمایان نباید مبلغی کمتر از مزد ثابت یا مزد روزانه کارگران، به عنوان حق ماموریت پرداخت نمایند.
  • حق جذب: کارفرمایانی که نیروهای متخصص استخدام می کنند، باید مبلغی به عنوان حق جذب پرداخت نمایند.
  • حق سنوات: به کارگرانی که سابقه کاری بیشتر از یک سال دارند، حق سنوات تعلق می گیرد.
  • پایه سنوات: یکی از آیتم های مهم در حسابداری حقوق و دستمزد، پایه سنوات می باشد. در مجموعه هایی که طرح طبقه بندی مشاغل اجرا می شود، پایه سنوات در فیش حقوقی قید می گردد. این گزینه موجب اضافه شدن مبلغی بر حقوق کارکنان می شود.
  • مالیات حقوق و دستمزد: چنانکه گفته شد مالیات قسمتی از کسورات است که از حقوق و دستمزد کارگران بابت مالیات کم می شود.

 

چرا به آموزش حقوق و دستمزد نیاز دارید

اغلب کسانی که با حسابداری حقوق و دستمزد سر و کار دارند باید به اصول حسابداری حقوق و دستمزد اشراف کامل داشته باشند. هر کدام از بخش های حقوق و دستمزد در محاسبه میزان مبلغ پرداختی تاثیر مستقیم دارند؛ بنابراین باید تمام مجموعه ها از یک سیستم یکپارچه حقوق و دستمزد بهره مند شوند؛ اما آموزش حقوق و دستمزد باید بخشی از فعالیت های اصلی کارگاه های اقتصادی قرار بگیرد. قوانین تامین اجتماعی، قوانین مالیاتی و مصوبات شورای عالی کار در هر سال تغییر پیدا می کنند و اغلب کسانی که با سیستم دستمزد و حقوق سر و کار دارند، دچار سردرگمی می شوند. تنها راهکار برای سازگار شدن با قوانین، آموزش حسابداری است.

 

برای شرکت در دوره آموزش حقوق و دستمزد به کجا بروید؟

حسابداری حقوق و دستمزد، به یادگیری و آموزش نیاز دارد. آموزش مفروضات و اصول حسابداری همیشه برای کسانی که با حسابداری و امور مالی سروکار دارند، چالش های زیادی به وجود می آورد و در بیشتر اوقات آنها را نگران و مضطرب می کند. بهترین راهکار، شرکت در دوره آموزش حقوق و دستمزد است؛ اما بزرگترین دغدغه شرکت کنندگان در این دوره ها، انتخاب یک موسسه آموزشی مناسب است. یکی از موسسه هایی که در زمینه آموزش اصول حسابداری، دستمزد و حقوق، دوره آموزشی صورت های مالی، آموزش حسابداری پیمانکاری و دوره های آموزشی دادرسی مالیاتی، مرکز آموزش حسابداری رهبر حساب می باشد. موسسه آموزشی حسابداری رهبر حساب با داشتن کادری مجرب و اساتید حرفه ای، مشغول به فعالیت است و توانسته در آموزش حسابداران فوق العاده عمل کند. فقط کافی است یکی از دوره های این مجموعه را انتخاب کرده و آموزش های لازم را ببینید.

 

جمع بندی مطالب

حسابداری حقوق و دستمزد یکی از مهم ترین و پرچالش ترین محاسبات در بخش های مالی و اداری هر سازمانی است. تمامی کارگاه های اقتصادی، سازمان ها و شرکت ها موظف هستند تا دستمزد کارکنان خود را به موقع پرداخت نمایند. هر سیستم حقوق و دستمزد دارای عناصری است که عبارت هستند از: واحد کارگزینی، واحد ثبت ورود و خروج پرسنل و واحد حسابداری. مهم ترین مفاهیم و آیتم های حقوق و دستمزد شامل حقوق پایه، سنوات، کسورات و مزایا می باشد. با توجه به اینکه محاسبه حقوق و دستمزد پیچیدگی ها و مفاهیم گسترده ای دارد، نیاز به آموزش دارید. آموزش اصول حسابداری و شرکت در دوره آموزشی حقوق و دستمزد در موسسه رهبر حساب بهترین راهکار برای یادگیری است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *