ورود و عضویت
0
سبد خرید شما خالی است
0
سبد خرید شما خالی است

فسخ قرارداد کار چگونه است؟

Termination of employment contract
0 دیدگاه
فسخ قرارداد کار
10 دقیقه دقیقه برای مطالعه
فسخ قرارداد کار چگونه است؟

در دنیای امروز که روابط کاری پیچیده و متنوع شده‌ اند، مسائل مربوط به فسخ قرارداد های کاری از جمله امور حیاتی است که هر فرد و شرکت در محیط کسب و کار با آن مواجه می‌ شود. قرارداد های کاری، اساس تعهدات و حقوق کارفرما و کارمند در یک رابطه حقوقی مشخص هستند، اما گاهی اوقات شرایط مختلف ممکن است نیازمند فسخ یا اصلاح این تعهدات باشد.

در این مقاله که توسط کارشناسان مالی موسسه آموزش حسابداری رهبرحساب نوشته شده است، به بررسی فرآیند و شیوه‌ های فسخ قرارداد های کاری پرداخته و مفاهیم حقوقی مرتبط با این موضوع را مورد بررسی قرار می‌ دهیم. همچنین، عوامل و شرایطی که ممکن است به فسخ قرارداد کاری منجر شوند را بررسی کرده و حقوق و تعهدات طرفین در این فرآیند را برشمرده و تحلیل می‌ کنیم.

از ماهیت فنی و مهندسی گرفته تا حوزه‌ های خدماتی و بازار های مالی، این مقاله به توضیحاتی جامع و کاربردی پیرامون فسخ قرارداد های کاری می‌ پردازد. با ما همراه باشید تا در این سفر به دنیای پیچیده حقوق کار، نگاهی عمیق‌ تر به چگونگی فسخ قرارداد کاری داشته باشیم و با نکات کلیدی در این زمینه آشنا شویم.

 

منطور از فسخ قرارداد کار چیست؟

قطع همکاری در یک قرارداد کارگر و کارفرما، یک فرآیند حساس و پیچیده است که نیازمند رعایت شرایط قانونی و مقررات مربوط به حقوق کارفرما و کارمند است. در لغت، فسخ به معنای انحلال و پایان دادن به یک موضوع است و در حوزه قرارداد های کاری به انحلال یک قرارداد به صورت ارادی اطلاق می‌ شود.

در این سناریو، هر قرارداد ممکن است به صورت ارادی یا خودجوش (بدون توافق طرفین) فسخ شود. اما تضمین حقوق طرفین در فرآیند فسخ، بستگی به رعایت شرایط قانون کار دارد. در حقیقت، تنها با رعایت مقررات مربوط به فسخ، حقوق طرفین در قرارداد حفظ خواهد شد.

یکی از موارد مهم در فسخ قراردادهای کار موقت است که بر اساس ماده 25 قانون کار، هیچ یک از طرفین به تنهایی امکان فسخ قرارداد را ندارند. در قرارداد های دائم، خیار فسخ متعلق به کارفرما است و با درخواست مثبت شورای اسلامی کار انجام می‌ شود.

در نهایت، مهم است که در تمامی فرآیند فسخ، مقررات قانونی را رعایت کرده و حقوق هر طرف را در قرارداد کار به صورت دقیق و مطابق با قوانین حاکمه حفظ کنیم.

 

انواع قرارداد کار

ماده 7 قانون کار، دسته‌ بندی قرارداد های کار را بر اساس مدت زمان آنها به دو نوع دائم و موقت ارائه می‌ دهد:

  • قرارداد کار دائم

در این نوع قرارداد، کار هایی که طبیعت آنها جنبه مستمر دارد، به عنوان قرارداد کار دائم شناخته می‌ شوند. در صورتی که مدت زمانی در قرارداد مشخص نشود، قرارداد به عنوان دائم در نظر گرفته می‌ شود.

  • قرارداد کار موقت

قرارداد های کاری که زمان آغاز و پایان کار در آنها ذکر شود، به عنوان قرارداد کار موقت یا معین مطرح می‌ شوند. این نوع قرارداد ها باید با شرایط قانون کار هماهنگ باشند.

توجه داریم که وجود انواع دیگری از قرارداد های کاری نیز ممکن است وجود داشته باشد که در اینجا به بررسی آنها پرداخته نشده است.

 

انواع قرارداد کار

 

چرا قرارداد کار موقت به وجود می آید؟

از جمله دلایل مهم برای ایجاد قرارداد کار به صورت موقت، می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

نیاز به نیروی کار بیشتر نسبت به کار موجود:

  این امر ممکن است ناشی از پروژه‌ های موقتی یا نیاز های موقت کسب و کار باشد که نیاز به افزایش نیروی کار را در دوره‌ های خاصی ایجاد می‌ کند.

عدم شناخت کارفرما از توانایی‌ های فنی و شخصیتی کارگر:

  این مسئله ممکن است در مواقعی به وجود آید که کارفرما نیاز به افراد ماهر برای انجام وظایف خاص دارد ولی به دلایلی از توانمندی‌ ها و شخصیت کارگر آگاه نیست.

بی‌اطلاعی کارگر از شرایط محل کار:

  در برخی موارد، شرایط کاری به صورت کامل در قرارداد مطرح نشده و کارگر ممکن است از جوانبی از محیط کار بی‌ اطلاع باشد. این موقعیت می‌ تواند باعث شکوفایی قرارداد کار به صورت موقت شود.

این عوامل موجب می‌ شوند که کارفرما با انعقاد قرارداد کار موقت، قابلیت عدم تمدید قرارداد پس از پایان مدت مشخص و استخدام نیروی جدید را برای خود فراهم آورده و کارگر نیز در مواجهه با ریسک دریافت امتیازات کمتر، به تمدید قرارداد خود ادامه نمی‌ دهد.

منظور از فسخ قرارداد خودکار جیست؟

در صورت وقوع شرایط خاص، قرارداد کار بدون اینکه هریک از طرفین موظف به انجام یا اتمام تعهدات خاص خود باشند، به صورت خودکار می‌تواند قطع شود. این شرایط عبارتند از:

  1. اتمام موضوع قرارداد کار

   در قرارداد های معین که به انجام کارهای پروژه‌ ای مرتبط هستند، با پایان یافتن موضوع قرارداد، قرارداد نیز به صورت خودکار به اتمام خواهد رسید. به عنوان مثال، اتمام پروژه‌ های عمرانی.

  1. اتمام مدت قرارداد کار

   در قرارداد های موقت و مدت محدود، اگر زمان تعیین شده در قرارداد به پایان برسد و اقدامی برای تمدید انجام نشود، قرارداد به طور خودکار فسخ خواهد شد.

  1. بازنشستگی کارگران

   بر اساس مواد 76 و 78 قانون تامین اجتماعی، در صورت احراز شرایط بازنشستگی برای کارگران، قرارداد کار به طور خودکار فسخ خواهد شد.

  1. از کار افتادگی کارگران

   بر اساس اصل 29 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در صورت از کار افتادگی کلی کارگر (به معنای از دست رفتن 66% توان جسمی)، قرارداد کار به طور خودکار فسخ خواهد شد.

  1. فوت کارگر

   در صورتی که کارگر در حین قرارداد با کارفرما به هر دلیلی فوت کند، قرارداد کار او فسخ و از درجه اعتبار ساقط است.

  1. استعفای کارگر

   تنها راهکار قانونی کارگر برای فسخ قرارداد کار، استعفا است. کارگر می‌ تواند در هر مرحله از پیشرفت کار با تنظیم و ارائه نامه‌ استعفا نسبت به فسخ قرارداد کار اقدام نماید، با این تفاوت که تایید استعفا از سوی کارفرما الزامی است. در غیر این صورت، عدم حضور کارگر در محل کار ترک کار تلقی شده مشمول جرائم و قانون ترک کار خواهد شد.

 

منظور از فسخ قرارداد خودکار جیست؟

 

فسخ قرارداد های کار در قراردادهای موقت چگونه است؟

با توجه به وجود اختلافات متعدد بین کارگر و کارفرما، آگاهی از شرایط فسخ قرارداد برای هر دو طرف از اهمیت ویژه‌ ای برخوردار است.

بنا به ماده 27 قانون کار، در صورتی که کارفرما از عملکرد کمتر از حد مطلوب کارگر را ناراضی شود، اختیار دارد قرارداد را به صورت یک‌ طرفه فسخ کند و کارگر را از کار اخراج نماید. البته، این اختیار به شرطی کاربرد دارد که تمامی شرایط و موارد لازم برای اخراج کارگر فراهم شده باشد.

در این حالت، اگر هر یک از طرفین اعتراض داشته باشد، قرارداد کاری به صورت موقت تعلیق می‌ شود. سپس، بر اساس شرایط و قوانین محل کار، شورای اسلامی کار به عنوان نخستین مرجع برای حل اختلافات می‌ باشد. در صورت عدم وجود شورای اسلامی کار، انجمن صنفی و یا هیئت تشخیص، و در صورت لزوم، شورای حل اختلاف به داوری اختصاص خواهند یافت.

 

شرایط فسخ قرارداد به دست کارفرما

با توجه به مشکلاتی که از سوی کارگر ممکن است به وجود آید، قانون در شرایط خاص به کارفرما اجازه فسخ قرارداد کار را داده است. در این شرایط، یکی از شرایط ممکن برای فسخ یک‌طرفه قرارداد کار از سوی کارفرما، قصور در انجام وظایف محوله و یا تخطی کارگر از آیین‌ نامه انضباطی است. این موضوع حتی ممکن است منجر به اخراج کارگر نیز گردد.

در ابتدا، کارفرما به کارگر در خصوص مشکل ایجاد شده در چندین نوبت اخطار می‌ دهد و می‌ تواند از نظر شورای اسلامی کار نیز استفاده نماید. در صورتی که کارگر به این مسئله توجه نکند و رفتار خود را اصلاح ننماید، به گونه‌ ای که کارفرما بیم آن داشته باشد که:

– کارگر با ایجاد تنش، مانع از انجام کار سایر همکاران خود می‌ شود.

– یا کوتاهی او در انجام امور محوله، مجموعه را در معرض آسیب‌ های شغلی قرار می‌ دهد.

در صورتی که این آسیب‌ ها به تایید مراجع ذی‌صلاح رسیده باشد، کارفرما می‌ تواند اقدام به اخراج کارگر کند و قرارداد را به صورت یک‌ طرفه فسخ نماید.

شرایط فسخ قرارداد کار به دست کارگر

اما فسخ قرارداد از سوی کارگر دارای شرایط خاصی است. تنها دلیل کارگر در جهت فسخ قرارداد، نارضایتی از شرایط و محیط کاری و بدقولی‌ های کارفرما در انجام تعهداتش است. برای انجام فسخ قرارداد کار از سوی کارگر، یک ماه قبل از ترک کار، موضوع را با کارفرما خود مطرح کنید. سپس نسبت به انجام مراحل استعفا به صورت قانونی اقدام نمایید.

به موجب قانون، کارگران مجاز به ترک محل کار خود به واسطه فسخ قرارداد و بدون دریافت تاییده از کارفرما به صورت ناگهانی نمی‌ توانند عمل کنند. تبصره ماده 21 قانون کار به شما 15 روز فرصت می‌ دهد تا به محل کار خود بازگردید و در این صورت با نوشتن انصراف‌ نامه و تحویل آن به کارفرما، از محل کار خود خارج شوید.

شرایط استفاده از بیمه بیکاری بعد از فسخ قرارداد کار

پس از فسخ قرارداد کار، کارگر ملزم به اطلاع‌ رسانی درخصوص بیکاری خود است و ظرف 30 روز از آغاز دوره بیکاری، موضوع را به واحد کار و امور اجتماعی سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده و آمادگی خود را برای پذیرش شغل مشابه اعلام نماید. در صورتی که شغل مشابهی برای او ایجاد نشود و همچنین او شرایط لازم برای استفاده از بیمه بیکاری را داشته باشد، سازمان تامین اجتماعی مقرری بیکاری برای او در نظر می‌ گیرد.

نکته: هیات عمومی دیوان عدالت اداری با ابطال ماده 58 بخشنامه 20 امور فنی بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی، تمام کارگران را مستحق دریافت بیمه بیکاری اعلام کرده است. بر اساس این بخشنامه، کارگرانی که به دلیل اشتباه خود از محل کار اخراج شده‌ اند نیز مستحق دریافت بیمه بیکاری هستند. به عبارت دیگر، مستند به موجه یا غیرموجه بودن دلیل اخراج کارگر، حق دریافت بیمه بیکاری برای او تغییر نمی‌ کند.

 

شرایط استفاده از بیمه بیکاری بعد از فسخ قرارداد کار

 

کلام پایانی

در نتیجه، فسخ قرارداد کار یک فرآیند حساس و پیچیده است که نیازمند رعایت قوانین و مقررات حاکم بر حقوق کارگر و کارفرما است. این مقاله به بررسی انواع فسخ قرارداد کار از دو طرف، یعنی توسط کارفرما و کارگر پرداخت و شرایط قانونی و ضوابط مربوط به هر یک از این موارد را مورد بررسی قرار داد.

همچنین اشاره شد که در صورت فسخ قرارداد توسط کارفرما، باید شرایط قانونی و تصویب شورای اسلامی کار را رعایت کرد و در صورت فسخ توسط کارگر، تعهدات قانونی و اعلام آمادگی برای پذیرش شغل مشابه در اسرع وقت از موارد حائز اهمیت است.

با ابطال تبصره ماده 21 و اعتبار دادن به حق دریافت بیمه بیکاری به تمام کارگران، حاکمیت حقوقی در فرآیند فسخ قرارداد کار تغییراتی را نشان داده و به همه کارگران حق اعتباری برای درخواست بیمه بیکاری را فراهم کرده است. این نکته نهایی نشان از توجه به عدالت اجتماعی و حفظ حقوق افراد در محیط کار دارد و درک دقیق‌ تری از پویایی‌ ها و چالش‌ های فرآیند فسخ قرارداد کار ارائه می‌ دهد. چنانچه تمایل دارید در رابطه با حسابداری دانش خود را افزایش دهید، دوره آموزش اظهارنامه عملکرد را به شما عزیزان پیشنهاد می دهیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *