واردات با یک اینویس ولی دو کوتاژ

جواب :یکی از چالش‌های رایج در حسابداری بازرگانی، مدیریت هزینه‌های واردات است که ممکن است کالای خریداری شده تحت یک فاکتور تجاری واحد (Commercial Invoice) از فروشنده خارجی، به دلایل گمرکی و لجستیکی در دو یا چند مرحله مجزا اظهار و ترخیص شود (دو کوتاژ گمرکی). برای اطمینان از رعایت اصول ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم و محاسبه صحیح بهای تمام شده کالا، نحوه ثبت این فرآیند اهمیت بسزایی دارد.

اساس کار بر مبنای فاکتور خرید است:نقطه آغازین ثبت حسابداری، فاکتور تجاری (Invoice) تأمین‌کننده خارجی است. این سند مرجع اصلی ارزش خرید کالا محسوب می‌شود. علی‌رغم آنکه کالا در دو مرحله گمرکی وارد شده، اما ماهیت خرید برای یک قلم کالا یا یک سفارش واحد است.

تخصیص هزینه‌های غیرمستقیم واردات:هزینه‌هایی که در دو مرحله ترخیص متحمل شده‌اید (شامل حقوق ورودی، سود بازرگانی، عوارض گمرکی، هزینه‌های انبارداری، ترخیص و …)، به عنوان هزینه‌های سربار مستقیم واردات تلقی می‌شوند. این هزینه‌ها باید به بهای خرید اولیه اضافه گردند تا «بهای تمام شده کالای آماده برای فروش» محاسبه شود.

فرآیند تخصیص هزینه‌ها:

1. تجمیع اسناد: ابتدا باید مجموع کل هزینه‌های ریالی و ارزی متحمل شده در هر دو اظهارنامه گمرکی (کوتاژها) را جمع‌آوری کرد.
2. تخصیص به واحد کالا: منطقی‌ترین رویه این است که کل هزینه‌های واردات (تجميع شده از دو کوتاژ) به نسبت سهم هر بخش از کل تعداد واحدهای وارداتی (که در فاکتور اصلی ذکر شده است) تخصیص داده شود. برای مثال، اگر مجموعاً ۱۰۰۰ واحد کالا وارد شده و ۵۰۰ واحد از طریق کوتاژ اول و ۵۰۰ واحد از طریق کوتاژ دوم ترخیص شده، هزینه‌های کوتاژ اول صرفاً به ۵۰۰ واحد اول و هزینه‌های کوتاژ دوم به ۵۰۰ واحد دوم اضافه می‌شود.
3. ثبت سند واحد خرید: در نهایت، سند حسابداری اصلی خرید باید با در نظر گرفتن ارزش فاکتور خارجی به علاوه سهم تخصیص یافته از هزینه‌های هر دو کوتاژ، ثبت شود. این امر تضمین می‌کند که موجودی کالا در دفاتر، قیمتی واقعی و منطبق با کل سرمایه‌گذاری انجام شده را نشان دهد.

ملاحظات مالیاتی و گزارش‌دهی (ماده ۱۶۹):در زمان تکمیل گزارشات فصلی ماده ۱۶۹ (یا سامانه TTMS)، هنگام فروش این کالا، بهای تمام شده‌ای که در دفاتر ثبت کرده‌اید (شامل هزینه‌های دو کوتاژ) باید مبنای محاسبه سود و زیان قرار گیرد. استفاده از بهای تمام شده واقعی، از هرگونه تعدیل مالیاتی احتمالی در آینده جلوگیری می‌کند و دقت گزارشات مالی را نزد سازمان امور مالیاتی افزایش می‌دهد.

به طور خلاصه، در این سناریو، دو کوتاژ به معنای دو بخش از یک کل هستند؛ وظیفه حسابدار تلفیق این دو بخش در یک بهای تمام شده واحد برای کالای خریداری شده اصلی است.

دوره های آموزشی مرتبط با واردات با یک اینویس ولی دو کوتاژ

• آموزش حسابداری واردات و صادرات