سوال : بهای تمام شده در روش دائمی و در روش ادواری چه تفاوتی دارند ؟

سوال : بهای تمام شده در روش دائمی و در روش ادواری چه تفاوتی دارند ؟
جواب : تفاوت بهای تمامشده کالا در روش حسابداری دائمی و ادواری از چند جهت مهم قابل بررسی است. در سیستم دائمی، موجودی و بهای تمامشده کالای فروشرفته به صورت لحظه ای ثبت می شود. به محض هر فروش، حساب بهای تمامشده بدهکار و موجودی کالا بستانکار می شود، بنابراین مانده موجودی و هزینه فروش واقعی تر و به روز است. در روش ادواری، طی دوره فقط خریدها ثبت می شود و موجودی کالا تا پایان دوره به روز نمی شود. در پایان دوره با شمارش موجودی و ثبت موجودی پایان دوره، بهای تمامشده کالای فروشرفته محاسبه و ثبت می شود. به همین دلیل گزارشگری در ادواری تا قبل از پایان دوره دقیق و به روز نیست.
نحوه محاسبه بهای تمامشده کالای فروشرفته در روشهای دائمی و ادواری تفاوت فرمولی و زمانی دارد. در روش دائمی عملا هر فروش با نرخ بهای تمامشده موجودی در آن لحظه ثبت می شود و اگر از روش های جریان هزینه مانند فایفو یا لایفو یا میانگین موزون مستمر استفاده شود، نرم افزار در همان لحظه قیمت واحد مصرف شده را تعیین می کند. در روش ادواری فرمول کلی این است: بهای تمامشده کالای فروشرفته = موجودی اول دوره + خريد خالص + هزينه های مرتبط با خريد − موجودی پایان دوره. در این روش معمولا میانگین موزون دوره ای یا فایفو یا لایفو به صورت دوره ای بر مبنای اطلاعات پایان دوره اعمال می شود.
اختلاف عدد بهای تمامشده در سیستم دائمی و ادواری وقتی پدیدار می شود که قیمت ها در طول دوره نوسان داشته باشد یا روش جریان هزینه متفاوت به کار رود. در فایفو، اگر قیمت ها صعودی باشد، معمولا اختلاف عدد بهای تمامشده در سیستم دائمی و ادواری کم است، چون منطق برداشت کالا مشابه است. اما در میانگین موزون، میانگین مستمر در دائمی با هر ورود کالا به روز می شود، در حالی که در ادواری یک میانگین کلی در پایان دوره محاسبه می شود؛ این می تواند عدد بهای تمام شده را متفاوت کند. همچنین ثبت اشتباهات، ضایعات و کسری ها در دائمی زودتر آشکار می شود ولی در ادواری ممکن است تا پایان دوره پنهان بماند و به صورت یکجا بر بهای تمام شده اثر بگذارد.
تأثیر روش ادواری و دائمی بر گزارش بهای تمامشده کالا نیز قابل توجه است. در دائمی، گزارش های مدیریتی در طول دوره دقیق تر و بهنگام تر هستند، امکان کنترل موجودی، تحلیل حاشیه سود هر فروش و تصمیم گیری قیمت گذاری بهتر است. در ادواری، گزارش ها تا زمان شمارش پایان دوره به دقت دائمی نیستند و برای تصمیمات لحظه ای مناسب نیستند، هرچند هزینه نگهداری سیستم و پیچیدگی ثبت ها کمتر است. در جمع بندی، تفاوت بهای تمامشده کالا در روش حسابداری دائمی و ادواری عمدتا در زمان شناسایی و دقت اندازه گیری است و نحوه محاسبه بهای تمامشده کالای فروشرفته در روشهای دائمی و ادواری می تواند به اختلاف عدد بهای تمامشده در سیستم دائمی و ادواری منجر شود، که نهایتا بر دقت و بهنگامی گزارشگری اثر می گذارد.
دوره های آموزشی مرتبط با تفاوت عدد بهای تمام شده در روش دائمی و ادواری