در این بخش از مقالات آموزشی حسابداری رایگان که توسط موسسه آموزش حسابداری رهبرحساب تهیه و تدوین شده است، به بررسی جدیدترین نوع چک بانکی یعنی ‘چک صیاد’ میپردازیم. این نوع چک که تحت نظارت مستقیم بانک مرکزی و بانکهای کشور صادر میشود، با رنگ بنفش و شناسه صیادی، از چکهای سنتی متمایز است.
ما در این مقاله، به توضیح مفهوم این نوع چک، مزایا و تفاوتهای آن با چکهای قدیمی، نحوه استفاده از سامانه صیاد، روشهای دریافت، انتقال و استعلام این نوع چک میپردازیم. امیدواریم این مطالب، به شما کمک کند تا بهتر با این نوع چک و امکانات آن آشنا شوید. همراهی شما تا انتهای مطلب، بسیار ما را خوشحال میکند. در صورتی که برای ارتقا رزومه خود به دوره های آموزش نیاز دارید حتما به بخش دوره های آموزش حسابداری مراجعه کنید.
بررسی مفهوم چک صیاد
چک صیاد بهعنوان جدیدترین نوع چک در بازار مالی ایران مطرح است. از ابتدای سال 1400، این نوع چک تحت نظارت سامانه صیاد و با کد شناسه یکتا 16 رقمی، توسط بانک مرکزی عرضه میشود. این کد شناسه، تمامی فعالیتهای مرتبط با چک از جمله انتقال و ثبت آن در سامانه صیاد را پوشش میدهد.
با استفاده از این سیستم، تمامی مراحل مرتبط با چک صیاد از طریق شناسه یکتا امکانپذیر است. این نوع از چک به دلیل ویژگیهای خاص و ساماندهی موثر توانسته است در بازار مالی ایران جایگاهی خاص برای خود بیابد. سوالات مالی و مالیاتی خود را در بخش پرسش و پاسخ کافه سوال بپرسید تا در کوتاه ترین زمان پاسخگو شما باشند .
تفاوت چک های قدیمی با چک صیاد و بررسی هرکدام
اعتبار
یکی از مهمترین تفاوتها بین چک صیاد و چکهای قدیمی مرتبط با مسئله اعتبار است. در چکهای قدیمی، اعتبار فرد برای دریافت چک آنقدر مورد توجه نبود. افراد میتوانستند حتی با وجود چک برگشتی، از شعب بانکی دسته چک دریافت کنند. اما در مورد این صیاد، برای درخواست این نوع چک، فرد نیاز به حداقل دو سال سابقه بانکی با کارکرد بالا دارد. همچنین، اگر دارای چک برگشتی است، باید ابتدا سوءاثرات آن را رفع کند.
واضح است که شعب بانکی، تنها واسطهای است که برای ثبت درخواست چک در سامانه صیاد معتبر است.
خصوصیات ظاهری
– رنگبندی: ترکیبی از نوارهای بنفش و صورتی بهعنوان رنگ اصلی این چک مشخص میشود.
– شناسه یکتا: شناسهای 16 رقمی در بخش بالای سمت چپ چک که اختصاصی برای هر چک صیاد است.
– بیان محتوای ثبت: داخل چک ، عبارتی درج میشود که میگوید: «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است».
– ابعاد: اندازه این چک بهصورت استاندارد 170 در 85 میلیمتر است.
– جنس و کاغذ: ورق این چک از جنس کاغذ واتر مارک مولتی تن با آرم شرکت سهامی چاپخانه دولتی ایران تهیه شده که در مقابل نور و نور مستقیم، خصوصیتهای خاصی را نشان میدهد.
شکایت برای اجرای مستقیم چک
بر طبق ماده 23 قانون صدور چک، فردی که دارندهی چک است، میتواند در صورت عدم وصول مبلغ چک در زمان معین و پایبند به شرایط تعیینشده در این ماده، از طریق دادگاه دستور صدور اجرائیه را برای دریافت وجه معوق و یا از طریق وکیل خود اقدام کند. این اجازه به دارندهی چک میدهد که بدون نیاز به مراحل قضایی، مستقیماً به دادگاه مربوطه مراجعه کرده و از واحد اجرایی دادگاه برای دریافت وجه مطالبه خود استفاده نماید. اگر به مطالعه مقاله علاقه مند هستید مقالات مالی و مالیاتی را در بخش بانک مقالات حسابداری مطالعه کنید .
بررسی مزایای چک صیادی
🔹 اختصاص شناسه یکتا به هر چک جهت استعلام وضعیت حساب دارنده چک
🔹 کاهش تعداد چکهای برگشتی با امکان بررسی وضعیت مالی صادرکننده چک
🔹 حذف نیاز به مراجعه به شعب بانک برای صدور دسته چک و جلوگیری از تبانی با مسئولین شعبه
🔹 یکنواختی در ویژگیهای ظاهری چکهای صیاد، به جز لوگوی بانک
🔹 امکان وصول چک در تمامی بانکهای کشور
🔹 تعیین سقف مبلغ چک توسط سامانه صیاد جهت جلوگیری از صدور چکهای بیش از امکانات مالی صادرکننده
🔹 حذف صدور چک به وجه حامل و کاهش مسائل مرتبط با سرقت چک
🔹 نبود چکهای بدون امضا
🔹 برگشت چک در زمان تعیینشده پس از احراز ناموجودی مالی دارنده چک
نحوه ی گرفتن چک صیاد برای اشخاص حقیقی و حقوقی
- ارائه مدارک مورد نیاز به شعبه و ثبت درخواست صدور این چک توسط متقاضی
- ثبت درخواست صدور چک در سامانه صیاد بانک مرکزی توسط شعبه
- بررسی اعتبار متقاضی از سوی بانک مرکزی و صدور چک بعد از احراز شرایط اعتبار اشخاص حقیقی/حقوقی
- تحویل چک توسط شعبه
شرایط اشخاص حقیقی برای دریافت چک صیادی به شرح زیر میباشد:
– ارائه مدارک مالکیت یا شغل متقاضی
– عدم وجود تاریخچه نامناسب چک یا برگشتی در گذشته
– امتلاک یک حساب بانکی قرض الحسنه فعال با حداقل دو سال فعالیت
– در صورت نیاز به دریافت فوری دسته چک، میتوان با موجودی حداقل 5 میلیون تومان در حساب بلندمدت که حداقل 6 ماه از تاریخ افتتاح گذشته باشد، با تأیید مدیر شعبه، دسته چک دریافت نمود.
شرایط اشخاص حقوقی برای دریافت چک صیادی به شرح زیر میباشد:
– داشتن حداقل 10 سال فعالیت برای شرکت مورد نظر
– امتلاک یک حساب بانکی جاری با حداقل یک سال فعالیت
– عدم تغییر محل شرکت بیش از دو بار در 10 سال گذشته
– برای شرکتهای غیردولتی، داشتن یک سپرده بلندمدت با اعتبار حداقل 50 میلیون تومان که حداقل 6 ماه از افتتاح گذشته باشد.
بررسی روش های استعلام چک
روشهای استعلام چک صیادی شامل:
♦️ ارسال شناسه ۱۶ رقمی به سرشماره 701701 (قالب پیامک: “کد ۱۶ رقمی صیادی*۱*۱”)
♦️ سامانه بانک مرکزی از طریق وبسایت www.cbi.ir
♦️ استفاده از اینترنت بانک یا برنامههای موبایلی
وضعیت صادرکننده چک ممکن است:
سفید: بدون چک برگشتی یا در صورت وجود، رفع سوءشده است.
زرد: یک چک برگشتی یا حداکثر ۵ میلیون تومان تعهد برگشتی وجود دارد.
نارنجی: دو تا چهار چک برگشتی یا ۲۰ میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
قهوهای: بین پنج تا ده چک برگشتی یا ۵۰ میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
قرمز: بیش از ده چک برگشتی یا بیش از ۵۰ میلیون تومان تعهد برگشتی وجود دارد.
نحوه ثبت چک صیادی
- ثبت از طریق اینترنت بانک: این روش به کاربران اجازه میدهد تا از طریق ورود به پنل اینترنتی بانک خود، اقدام به ثبت چک در سامانه صیاد نمایند. این فرآیند از طریق صفحههای وب بانک انجام میشود و توسط کاربر انجام میگیرد.
- ثبت از طریق همراه بانکی و وب اپلیکیشن بانکی: کاربران میتوانند از طریق وب اپلیکیشن موبایل بانکی یا همراه بانکی، چکهای صیاد خود را ثبت کنند. این امکان از طریق دستگاههای همراه فراهم میشود.
- ثبت از طریق نرم افزارهای موبایلی مجاز: این روش به کاربران امکان میدهد از طریق نرم افزارهای موبایلی که مجوز مربوطه را از بانک مرکزی دریافت کردهاند، چک خود را ثبت کنند.
بررسی مراحل انتقال چک صیادی
- مراجعه به ابزار دسترسی به سامانه صیاد: ابتدا به یکی از ابزارهای موجود برای دسترسی به سامانه صیاد مراجعه کنید.
- احراز هویت برای ورود به حساب کاربری: از طریق ورود به حساب کاربری خود، هویت خود را تأیید کنید.
- انتخاب “انتقال چک صیادی”: در منوی مربوطه، گزینه “انتقال چک صیادی” را انتخاب کنید.
- انتخاب بانک صادر کننده و وارد کردن شناسه 16 رقمی چک مورد نظر
- درج مشخصات گیرندگان چک: نام و اطلاعات هویتی گیرندگان چک، از جمله کد/شناسه ملی و نام خود را وارد کنید.
- تایید مشخصات گیرندگان چک: اطمینان حاصل کنید که اطلاعات به درستی وارد شده و با دکمه “انتقال چک” تأیید کنید.
- تحویل برگه چک به گیرنده چک
- ثبت شناسه صیاد چک توسط گیرنده چک: برای دریافت چک، شناسه صیاد چک را در سامانه ثبت کنید.
- تایید و ثبت اولیه انتقال چک
نحوه برگشت زدن چک صیادی
با توجه به قوانین جدید، در صورتی که دارنده چک صیاد متوجه کمبود موجودی در حساب صادرکننده چک شود، میتواند از بانک خود درخواست صدور گواهی عدم پرداخت یا کسری موجودی کند. بانک مربوطه باید جزئیات کامل مربوط به چک را در سامانه چکهای برگشتی بانک مرکزی ثبت کند و با دریافت یک کد رهگیری، این کد را بر روی گواهیهای مورد نظر قید نماید.
سپس، دارنده گواهی عدم پرداخت و چک برگشتی، میتواند به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست مراجعه کرده و بدون دریافت حکم و قطعیت آن، از دادگاه مربوطه برای درخواست صدور اجراییه بابت وجه چک اقدام کند.
برای ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان، نرم افزار سامانه مودیان راهبر و همچنین دستگاه کارتخوان سامانه مودیان راهبر نیز با امکانات و طرح های متنوع انتخابی ویژه هستند که امروزه با توجه به الزام ثبت فاکتور در سامانه مودیان جهت جلوگیری از جرایم مالیاتی توصیه می گردند.
نتیجه گیری
“چک صیادی” به عنوان یک سیستم نوین صدور چک، امکاناتی را برای کاربران فراهم میکند که از سیستم های قدیمیتر جلوتر هستند. این سیستم امکاناتی چون استعلام آنلاین، ثبت الکترونیکی چکها، انتقال چک، و امکان برگشت چک را فراهم میکند. با ارائه مزایا از جمله امنیت بالا، کاهش چک برگشتی، و امکان استعلام اعتبار صادرکننده چک، این سامانه بهبود قابل توجهی در عملکرد و امنیت ابزارهای مالی فراهم میآورد.
همچنین با ارائه دورههای آموزشی مانند “دوره آموزش حسابداری پایه” و “دوره آموزش سامانه مودیان مالیاتی“، موسسه آموزش حسابداری رهبرحساب علاوه بر ارائه محتوای مفید در زمینه حسابداری، امکاناتی را نیز برای دانشجویان به ارمغان میآورد که میتواند به بهبود دانش و مهارتهایشان در این زمینه کمک کند. این آموزش ها رو می توانید در بخش دوره های آموزش حسابداری و مالیاتی مقدماتی بررسی کنید .
به طور کلی، سامانه صیادی به عنوان یک ابزار نوین مالی، علاوه بر ایجاد سهولت و امنیت در صدور و استفاده از چکها، امکانات جذابی برای کاربران خود فراهم میکند و نقش مهمی در بهبود سیستم مالی کشور دارد.
