ارزش افزوده بیمه درمانی و بیمه تکمیلی

جواب : بر اساس قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۲ (لازم‌الاجرا از ۱۳ دی‌ماه ۱۴۰۱) اصل بر این است که هر نوع عرضه کالا و ارائه خدمت در ایران، مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده است مگر مواردی که قانون صراحتاً آن‌ها را در فهرست معافیت‌ها آورده است. به موجب مواد ۹ تا ۱۲ قانون، برخی خدمات از پرداخت مالیات و عوارض معاف‌اند، اما در غیر این صورت، کلیه فعالیت‌های خدماتی باید با نرخ عمومی 10درصدمشمول ارزش افزوده شوند.

در بند (۹) ماده ۹ قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده آمده است:«خدمات بانکی و بیمه‌ای که توسط بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و شرکت‌های بیمه‌ای دارای مجوز از مراجع ذی‌صلاح ارائه می‌شود، از پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است.»

بنابراین، خدمات بیمه‌ای (اعم از پایه یا تکمیلی درمان) تا زمان ارائه توسط شرکت‌های بیمه دارای مجوز از بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، صراحتاً در زمره خدمات معاف از مالیات و عوارض ارزش افزوده قرار دارند. یعنی بیمه‌های عمر، درمان پایه، و بیمه‌های تکمیلی – تا زمانی که مجوز بیمه مرکزی دارند – از مالیات بر ارزش افزوده معاف‌اند و شرکت بیمه مجاز به وصول مالیات از بیمه‌گذار نیست.

اما در عمل منشأ برداشت اشتباه از اینجاست که برخی تصور می‌کنند چون “خدمات” مشمول مالیات است، پس بیمه نیز مشمول است، درحالی‌که قانون یک استثنای مستقیم برای خدمات بیمه‌ای درج کرده است. در واقع، اصل خدمت بیمه‌ای معاف است ولی خدمات جانبی یا غیرمستقیم بیمه‌ای مانند مشاوره، کارگزاری، نرم‌افزار فروش بیمه، آموزش بیمه بدون مجوز و خدمات واسطه‌گری بیمه‌ای، چون در بند معافیت‌ها نیامده‌اند، مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده هستند.

در کنار آن، تفاوت میان خدمات بیمه‌ای معاف با سایر خدمات بسیار مهم است. خدماتی مانند حسابداری، طراحی، مشاوره فنی، خدمات پیمانکاری، تبلیغات و پشتیبانی نرم‌افزار، که در فهرست معاف‌ها قرار ندارند، کاملاً مشمول مالیات بر ارزش افزوده‌اند و باید در اظهارنامه فصلی مالیات اعلام شوند.

جمع‌بندی نهایی به‌صورت تخصصی چنین است:

۱. اصل قانون می‌گوید همه کالا و خدمات مشمول‌اند.

۲. ماده ۹ استثنا گذاشته و خدمات بیمه‌ای دارای مجوز را معاف اعلام کرده است.

۳. بیمه‌های پایه و تکمیلی درمان تا وقتی توسط شرکت‌های بیمه رسمی ارائه شوند معاف از مالیات و عوارض ارزش افزوده هستند.

۴. اما نمایندگان، کارگزاران و پیمانکاران بیمه‌ای که صرفاً خدمات کارمزدی ارائه می‌کنند مشمول مالیات و عوارض 10٪ خواهند بود.

دوره های آموزشی مرتبط با ارزش افزوده بیمه درمانی و بیمه تکمیلی

• آموزش حسابرسی و دادرسی بیمه