اولين و مهمترين قدم جمع آوري مدارک است. همه اسناد مربوط به رابطه کاري شامل قرارداد، فيش حقوق، گزارش حضور و غياب، پيامک يا مکاتبات اداري، شرح وظايف و هر مدرکي که اثبات کند چه مدت براي شرکت کار کرده ايد و چه مطالبه اي داريد بايد آماده شود. نبود قرارداد به معناي رد شدن مطالبه نيست و اداره کار ميتواند با استناد به هر نوع دليل رابطه کاري را تشخيص دهد.
قدم دوم ارسال اظهارنامه يا نامه مطالبه رسمي به شرکت است. در اين نامه مبلغ مطالبات خود شامل حقوق معوق، سنوات، طلب مرخصي استفاده نشده و مزاياي ديگر را اعلام ميکنيد. اين اقدام نشان ميدهد که شما پيش از مراجعه به مرجع قانوني، شرکت را در جريان خواسته خود گذاشته ايد. اگر شرکت پاسخي ندهد يا تسويه را انجام ندهد به مرجع رسيدگي مراجعه ميکنيد.
مرجع رسيدگي براي کارکنان، اداره تعاون کار و رفاه اجتماعي است. شما بايد به اداره کار منطقه محل کار مراجعه و شکايت خود را در سامانه جامع روابط کار ثبت کنيد. در اين مرحله کارشناس پرونده تشکيل ميدهد و از کارفرما براي حضور دعوت ميشود. اگر کارفرما حاضر نشود يا پاسخي نداشته باشد اداره کار براساس مدارک شما تصميم ميگيرد.
رسيدگي ابتدا در هيات تشخيص انجام ميشود. هيات تشخيص پس از بررسي مدارک، شنيدن ادعاهاي طرفين و بازبيني مستندات راي صادر ميکند. اگر هر يک از طرفين نسبت به راي اعتراض داشته باشند ظرف ۱۵ روز ميتوانند درخواست تجديد نظر بدهند. اين مرحله در هيات حل اختلاف انجام ميشود و رايي که صادر شود قطعي و لازم الاجراست.
پس از قطعي شدن راي و تعيين مبلغ مطالبات، در صورت عدم پرداخت از سوي شرکت شما ميتوانيد به واحد اجراييات اداره کار مراجعه و تقاضاي صدور اجراييه کنيد. اجراييات ميتواند حسابهاي بانکي شرکت، اموال، يا ساير داراييها را توقيف کند تا مطالبات شما پرداخت شود.
اگر شرکت منحل شده باشد يا اموال قابل وصول نداشته باشد شما همچنان ميتوانيد از طريق توقيف امضاداران و مسئولين قانوني شرکت در چارچوب مقررات اقدام کنيد.
به طور خلاصه راه مطالبه حق شامل سه مرحله است: اعلام رسمي به شرکت، ثبت شکايت در اداره کار، و پيگيري اجراي راي. اين فرآيند معمولا نتيجه بخش است به شرط آنکه مدارک شما کامل و ادعاي شما مستند باشد.
