اول از همه باید توجه داشته باشید که مطابق قانون مالیات بر ارزش افزوده، فقط اشخاصی که مشمول این نظام هستند مجاز به دریافت و مطالبه مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریدار می باشند. بنابراین اگر فروشنده در زمان صدور صورتحساب، در سامانه evat به عنوان مودی مشمول ثبت نشده باشد، اصولا حق درج و دریافت مبلغ ارزش افزوده را ندارد. در این شرایط، مبلغی که تحت عنوان ارزش افزوده در صورتحساب درج شده، از نظر سازمان امور مالیاتی مالیات قانونی محسوب نمی شود.
از منظر خریدار، مهم ترین ریسک این موضوع مربوط به عدم پذیرش اعتبار مالیاتی است. اگر شما این صورتحساب را در اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود به عنوان خرید دارای اعتبار ثبت کنید، سازمان امور مالیاتی در زمان رسیدگی، با تطبیق اطلاعات سامانه evat و سامانه مودیان متوجه می شود که فروشنده مشمول نبوده است. در نتیجه اعتبار مالیاتی شما رد می شود و علاوه بر عدم پذیرش آن، ممکن است مشمول جرایم مربوط به کتمان یا اشتباه در اظهار نیز شوید، هرچند که مقصر اصلی فروشنده است.
نکته مهم دیگر این است که صرف ثبت صورتحساب در سامانه مودیان، به تنهایی دلیلی بر صحت دریافت مالیات بر ارزش افزوده نیست. معیار اصلی، مشمول بودن فروشنده در زمان انجام معامله است. بنابراین شما به عنوان خریدار نباید صرفا به صدور صورتحساب الکترونیکی اکتفا کنید و حتما باید استعلام evat را ملاک عمل قرار دهید؛ کاری که به درستی انجام داده اید.
اقدام پیشنهادی در این شرایط این است که ابتدا موضوع را به فروشنده اعلام کنید و از او بخواهید صورتحساب اصلاحی یا ابطالی در سامانه مودیان صادر کند و مبلغ ارزش افزوده را حذف نماید. در صورت پرداخت این مبلغ، باید از فروشنده درخواست استرداد وجه اضافی را داشته باشید. اگر فروشنده همکاری نکند، توصیه می شود این صورتحساب را در اظهارنامه ارزش افزوده خود به عنوان خرید بدون اعتبار مالیاتی ثبت کنید تا از بروز مشکل در رسیدگی جلوگیری شود.
در نهایت، مسئولیت تخلف اصلی متوجه فروشنده است؛ زیرا بدون داشتن مجوز قانونی اقدام به درج و مطالبه مالیات بر ارزش افزوده کرده است. اما بی دقتی خریدار در ثبت اعتبار مالیاتی می تواند برای او نیز تبعات مالی و جرایم به همراه داشته باشد. بنابراین بهترین راهکار، اصلاح صورتحساب و عدم استفاده از اعتبار ارزش افزوده این فاکتور است تا از هرگونه ریسک مالیاتی در آینده جلوگیری شود.
