سوال : آيا بابت ارسال دفاتر الکترونیکی تا پایان آبان ماه ۱۴۰۴، بابت ۶ ماهه ابتذایی سال ۱۴۰۴ الزامی وجود دارد؟

سوال : آيا بابت ارسال دفاتر الکترونیکی تا پایان آبان ماه ۱۴۰۴، بابت ۶ ماهه ابتذایی سال ۱۴۰۴ الزامی وجود دارد؟
جواب : پاسخ دقیق بر اساس وضعیت قانونی و اجرایی تا پایان مهر ۱۴۰۴ این است که ارسال دفاتر الکترونیکی بابت ۶ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ تا پایان آبان، الزامآور نیست؛ و دلیل اصلی این موضوع، همانطور که اشاره کردید، این است که بخشنامه رسمی هنوز صادر نشده و مقررات در مرحله پیشنویس باقی ماندهاند.
شرح تحلیلی:
۱. سند قانونی الزام
الزام ارسال دفاتر الکترونیکی باید بهصورت صریح در قالب «بخشنامه اجرایی» یا «اعلامیه رسمی» توسط سازمان امور مالیاتی منتشر شود. این الزامها در ایران معمولاً به استناد ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم و آییننامههای مربوط به سامانه مؤدیان تعیین میشوند. تا تاریخ ۲۸ مهر ۱۴۰۴، تنها متنی که در این خصوص وجود دارد، پیشنویس دستورالعمل اجرای مرحله دوم دفاتر الکترونیکی است که به مدیران کل و انجمنهای حرفهای حسابداران ابلاغ غیررسمی شده، ولی در پایگاه قوانین و مقررات سازمان امور مالیاتی یا روزنامه رسمی ثبت و منتشر نشده است.
۲. پیشنویس در برابر بخشنامه
وقتی یک مقرره در حد «پیشنویس» باقی میماند:
۳. پیامد نبود بخشنامه
از آنجا که بخشنامه رسمی صادر نشده، سازمان نمیتواند اعمال جریمه بابت عدم ارسال دفاتر نیمسال را انجام دهد. طبق ماده ۱۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم، جریمه فقط در شرایطی قابل اعمال است که وظیفه قانونی قبلاً به شکل صریح و علنی اعلام شده باشد.
۴. وضعیت فعلی سازمان امور مالیاتی
در سال ۱۴۰۴، تمرکز اصلی سازمان بر تکمیل ثبتنام مؤدیان در سامانه مؤدیان، صدور صورتحساب الکترونیکی و رفع مغایرتهای امضای دیجیتال بوده است. اجرای سراسری دفاتر الکترونیکی برای همه مؤدیان به سال عملکرد ۱۴۰۵ موکول شده و نیمسال اول ۱۴۰۴ تنها در قالب پایلوت برای مؤدیان بزرگ و تعدادی شرکت خاص اجرا میشود.
۵. نتیجه نهایی
بنابراین، تا زمانی که پیشنویس تبدیل به بخشنامه اجرایی و منتشر در پایگاه رسمی سازمان نشود، هیچ الزامی برای ارسال دفاتر الکترونیکی ششماهه اول ۱۴۰۴ تا پایان آبان وجود ندارد. این موضوع هم از نظر قانونی (نبود ابلاغ عمومی) و هم از نظر اجرایی (اولویت با پایلوت و آمادهسازی زیرساختها) کاملاً روشن است.
به بیان ساده: وضعیت فعلی «اختیاری/آزمایشی» و بدون جریمه است، مگر برای گروههای پایلوت که ابلاغ خاص دریافت کردهاند
دوره های آموزشی مرتبط با الزام ارسال دفاتر الکترونیکی ۱۴۰۴