در سامانه پلمب دفاتر، زمانی که شما تاریخ شروع سال مالی را وارد می کنید (مثلا اول آذر ۱۴۰۴)، سامانه به صورت خودکار یک دوره دوازده ماهه کامل برای سال مالی تعریف می کند. این موضوع کاملا سیستمی و مبتنی بر مقررات مالیاتی است و کاربر هیچ اختیاری برای کوتاه کردن یا تغییر پایان سال مالی ندارد. به همین دلیل است که اگر تاریخ شروع را اول آذر بزنید، پایان سال مالی به صورت اتوماتیک آبان ۱۴۰۵ ثبت می شود.
برخلاف تصور رایج، الزامی وجود ندارد که سال مالی همه شرکت ها حتما از اول فروردین تا پایان اسفند باشد. طبق قانون تجارت و مقررات مالیاتی، شرکت می تواند سال مالی متفاوتی داشته باشد، به شرطی که آن سال مالی یک دوره کامل دوازده ماهه باشد. سامانه پلمب دفاتر نیز دقیقا بر همین اساس طراحی شده و اجازه ثبت سال مالی کوتاه تر از یک سال را نمی دهد؛ حتی اگر شرکت عملا فقط چند ماه در آن سال فعالیت داشته باشد.
نکته مهم دیگر این است که شروع فعالیت مجدد شرکت به معنی آغاز سال مالی جدید از ابتدای فروردین نیست. سال مالی بر اساس تصمیم شرکت و ثبت آن در فرآیند پلمب دفاتر مشخص می شود. وقتی شما آذر را به عنوان شروع انتخاب می کنید، سامانه فرض می کند شرکت یک سال مالی مستقل از تقویم شمسی را انتخاب کرده و تا آبان سال بعد ادامه می دهد.
بسیاری از مودیان تصور می کنند که می توانند با این هدف که «بعدا پلمب ۱۴۰۵ را بگیرند» پایان سال مالی را اسفند قرار دهند، اما این تصور با منطق سامانه و مقررات همخوانی ندارد. هیچ گزینه ای برای ویرایش پایان سال مالی، کوتاه کردن دوره یا همسان سازی آن با اسفند وجود ندارد. حتی اگر شرکت فقط از آذر تا اسفند فعالیت داشته باشد، باز هم از نظر دفاتر قانونی، موظف است یک سال مالی کامل داشته باشد.
راهکار قانونی و درست در چنین شرایطی این است که:
- سال مالی ۱۴۰۴ شرکت از آذر ۱۴۰۴ تا آبان ۱۴۰۵ در نظر گرفته شود.
- دفاتر پلمب شده دقیقا بر اساس همین بازه استفاده شوند.
- اظهارنامه مالیاتی نیز مطابق همین سال مالی تنظیم و ارسال شود.
- پس از پایان آبان ۱۴۰۵، برای پلمب دفاتر سال مالی بعدی اقدام شود.
در نتیجه، پاسخ نهایی و شفاف این است که خیر، راهی برای اینکه پایان سال مالی به صورت دستی آخر اسفند ثبت شود وجود ندارد. این محدودیت نه به دلیل خطای کاربر، بلکه به دلیل طراحی سامانه و الزام قانونی به داشتن سال مالی دوازده ماهه است. پذیرش این ساختار و تطبیق برنامه ریزی مالی و مالیاتی شرکت با آن، بهترین و کم ریسک ترین تصمیم ممکن است.