فوق‌العاده جمعه‌کاری

جواب :بر اساس ماده ‎۶۲ قانون کار، «روز جمعه روز تعطیل هفتگی کارگران» است و هرگونه کار در این روز، تعطیل‌کاری محسوب می‌شود. اگر کارگر در روزهای دیگر نیز بیش از ‎۴۴ ساعت کار هفتگی انجام دهد، آن افزودگی مشمول اضافه‌کاری معمولی با ضریب ‎۱٫۴ خواهد بود.

اما اگر کارگر هم ساعات قانونی هفته را کامل کار کرده باشد و هم در روز جمعه موظف به کار شود، مزد آن روز دیگر فقط اضافه‌کاری نیست، بلکه تعطیل‌کاری است و ضریب آن طبق بخشنامه وزارت کار ۱٫۴ برای حق‌الزحمه ساعات کار + ۰٫۴ حق تعطیل‌کاری خواهد بود؛ یعنی جمعاً ضریب ‎۱٫۸ مزد روزانه.

ضریب ‎۱٫۸ از کجا آمده؟

در جدول ضوابط پرداخت فوق‌العاده نوبت‌کاری و جمعه‌کاری (مصوبه ۱۳۷۰ شورای‌عالی کار) آمده است که برای هر ساعت کار در روز تعطیل رسمی یا جمعه:

مزد هر ساعت در جمعه = مزد ساعت عادی × ۱٫۸

توضیح:

‎۱ برابر مربوط به مزد پایه؛

‎۰٫۴ بابت فوق‌العاده اضافه‌کاری؛

‎۰٫۴ دیگر بابت فوق‌العاده تعطیل‌کاری.

به‌عبارت دیگر کارگر در جمعه «در زمان تعطیل رسمی» هم کار کرده و هم ساعت اضافه‌کاری دارد، پس مجموع امتیازش ‎۸۰٪ بالاتر از حالت عادی است.

نحوه‌ی ثبت حسابداری

در سیستم حقوق و دستمزد، این پرداخت باید در دو ستون تفکیک‌شده بیاید تا ممیز مالیاتی و حسابرس بتوانند مبنای محاسبه را بررسی کنند:

هزینه حقوق و دستمزد                ×××

حقوق و مزایا پرداختنی (اضافه‌کاری عادی)        ×××

حقوق و مزایا پرداختنی (فوق‌العاده جمعه‌کاری)    ×××

در فیش حقوق درج دقیق «فوق‌العاده جمعه‌کاری – ‎۱٫۸ ضریب» الزامی است؛ چون این مزایا مشمول مالیات و بیمه هستند و اگر با سایر نرخ‌ها ادغام شوند، خطای محاسبه یا اعتراض سازمان تأمین اجتماعی محتمل است.

نکات مالیاتی و اجرایی

۱. تمام فوق‌العاده‌ها و اضافه‌کاری‌های جمعه مشمول مالیات حقوق هستند (ماده ‎۸۳ ق.م.م

۲. از دید قانون تأمین اجتماعی، اگر جمعه‌کاری به‌طور مستمر انجام شود، حق بیمه بر مبنای آن قابل مطالبه است؛ چون جزء مزایای مستمر محسوب می‌شود.

۳. در گزارش فصلی یا دفاتر قانونی، باید حساب مستقلی تحت عنوان «هزینه فوق‌العاده تعطیل‌کاری» داشته باشید تا در حسابرسی مالیاتی ادله کافی برای مشروعیت پرداخت ارائه شود.

سخن آخر : ضریب ‎۱٫۸ در واقع ترکیب مزد عادی (۱)، اضافه‌کاری (‎۰٫۴) و فوق‌العاده تعطیل‌کاری (‎۰٫۴) است؛ یعنی جمعه‌کاری ذاتاً گران‌ترین نوع کارکرد هفته از نظر قانونی محسوب می‌شود. حسابدار باید آن را جدا از اضافه‌کاری معمول ثبت کند، چون مشمول تمام قواعد بیمه و مالیات است و دفاع مالیاتی آن منوط به مستندات حضور و مجوز رسمی کار در روز تعطیل خواهد بود.

دوره های آموزشی مرتبط با فوق‌العاده جمعه‌کاری 

• آموزش حقوق و دستمزد