وقتی برای سال ۹۹ بر اساس تراکنش های بانکی برگ ارزیابی سیستمی صادر شده، یعنی سازمان امور مالیاتی از طریق اطلاعات بانکی، گردش حساب، داده های سامانه ای و تطبیق آنها با پرونده های مالیاتی، برای مودی یک پرونده رسیدگی ایجاد کرده یا موضوع را به پرونده قبلی او وصل کرده است. حتی اگر در آن زمان اینتاکد یا پرونده غیرفعال بوده باشد، اصل تراکنش های بانکی از نظر سازمان مالیاتی یک قرینه برای بررسی درآمد احتمالی محسوب میشود. به همین دلیل سیستم ممکن است برگ صادر کند و بعد از آن مودی باید از مسیر قانونی خودش دفاع کند.
نکته مهم اینجاست که اعتراض مالیاتی معمولا باید روی یک پرونده فعال، قابل شناسایی و دارای مسیر سیستمی ثبت شود. اگر اینتاکد غیرفعال باشد یا پرونده در وضعیت بسته و غیر فعال قرار داشته باشد، ممکن است امکان ثبت اعتراض، بارگذاری مدارک، ارجاع به هیات، یا حتی مشاهده کامل اوراق در سامانه با مشکل مواجه شود. به همین خاطر ممیز میگوید همان اینتاکد را مجدد فعال کنید تا امکان اقدام سیستمی فراهم شود. این حرف به معنی قبول بدهی یا تایید کامل برگ ارزیابی نیست؛ بیشتر به معنی باز کردن مسیر اداری و سامانه ای برای اعتراض است.
در واقع فعال کردن اینتاکد به تنهایی نباید به عنوان پذیرش مالیات تلقی شود. مودی میتواند اینتاکد را فعال کند، اما در متن اعتراض توضیح دهد که در سال مورد رسیدگی فعالیت واقعی نداشته، پرونده غیر فعال بوده، درآمد شغلی از محل آن اینتاکد حاصل نشده، و تراکنش های بانکی ماهیت درآمدی نداشته اند. مثلا ممکن است بخشی از گردش حساب مربوط به جابجایی بین حساب های شخصی، دریافت و پرداخت امانی، قرض، فروش دارایی شخصی، برگشت وجه، انتقال خانوادگی، یا مواردی باشد که درآمد مشمول مالیات محسوب نمیشوند. اینها باید با مدارک و توضیح درست ارائه شود.
اشتباه رایج این است که مودی به دلیل اینکه پرونده غیر فعال بوده، کلا هیچ اقدامی نمیکند و تصور میکند برگ صادر شده خود به خود باطل میشود. اما در عمل اگر در مهلت مقرر اعتراض ثبت نشود، برگ میتواند قطعی شود و بعدا کار بسیار سخت تر خواهد شد. حتی اگر برگ اشتباه صادر شده باشد، باز هم باید از مسیر اعتراض، دفاع، ارائه اسناد و درخواست رسیدگی مجدد پیگیری شود. بنابراین گوش دادن به ممیز از این جهت درست است که ابتدا باید امکان اعتراض را از نظر سامانه ای فراهم کرد.
البته بهتر است مودی هنگام فعال کردن اینتاکد و ثبت اعتراض، دقت کند متن و مدارک او طوری تنظیم شود که بعدا علیه خودش استفاده نشود. یعنی نباید صرفا بنویسد من قبول دارم فعالیت داشتم یا درآمدم همین بوده. باید روشن و دقیق توضیح دهد که فعال سازی اینتاکد صرفا برای امکان ثبت اعتراض و پیگیری پرونده انجام شده است، نه به معنی تایید فعالیت یا قبول مالیات. در متن اعتراض هم باید به غیرفعال بودن پرونده، عدم فعالیت اقتصادی، ماهیت غیر درآمدی تراکنش ها، و درخواست بررسی اسناد اشاره شود.
بهتر است مودی برای هر تراکنش مهم، توضیح و سند داشته باشد. اگر تراکنش ها زیاد است، میتوان آنها را دسته بندی کرد؛ مثلا انتقال داخلی، واریزی از بستگان، برگشت وجه، تسهیلات بانکی، خرید و فروش دارایی، وجوه امانی، یا گردش هایی که درآمد نیستند. هر چه توضیحات منظم تر باشد، احتمال پذیرش دفاع بیشتر میشود. صرف گفتن اینکه «اینها درآمد نیست» معمولا کافی نیست. باید تا حد امکان سند، شرح، قرارداد، رسید، پیامک، گردش حساب مقابل، یا هر مدرک قابل اتکا ارائه شود.
پس پاسخ کوتاه این است: بله، در شرایطی که سامانه برای ثبت اعتراض نیاز به فعال بودن همان اینتاکد دارد، عملا راه دیگری وجود ندارد و بهتر است مودی به حرف ممیز گوش بدهد. اما این کار باید با احتیاط انجام شود. فعال سازی اینتاکد فقط برای باز شدن مسیر اعتراض باشد و در متن اعتراض حتما قید شود که مودی نسبت به اصل برگ ارزیابی، مبنای محاسبه، درآمد تلقی شدن تراکنش ها، و ارتباط آن با فعالیت اقتصادی اعتراض دارد.
در نهایت، مهم ترین مسئله از دست ندادن مهلت اعتراض است. اگر مهلت قانونی بگذرد، حتی قوی ترین دفاع هم ممکن است دیر مطرح شود و پرونده وارد مرحله قطعی یا اجرایی شود. بنابراین بهتر است مودی اول مسیر اعتراض را باز کند، بعد با متن دقیق و مدارک کامل دفاع کند. در چنین پرونده هایی، اقدام نکردن از ترس فعال شدن اینتاکد معمولا خطرناک تر از فعال کردن آن و اعتراض اصولی است.
