براساس «بخشنامه مشترک بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی کشور (شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۵۱ و اصلاحیه ۲۰۰/۱۴۰۲/۱۰۲)» ضوابط تشخیص حساب تجاری برای اشخاص حقیقی ـ از جمله بازنشستگان ـ بهطور دقیق چنین است:
تعداد تراکنش واریزی ماهانه: اگر تعداد تراکنشهای واریزی به حساب بیش از ۱۰۰ فقره در ماه باشد، یکی از شاخصهای تجاری بودن حساب محسوب میشود.
مبلغ واریزی ماهانه: اگر مجموع مبالغ واریزی در یک ماه بیش از ۳۵ میلیون تومان شود، حساب در شمول بررسی تجاری قرار میگیرد. در نتیجه، سقف سالانهای که بهطور معمول موجب عدم شناسایی حساب بهعنوان تجاری میشود حدود ۴۲۰ میلیون تومان است.
منشأ و الگوی گردش وجه:
- اگر مبالغ واریزی از حقوق بازنشستگی، سود سپردههای بانکی یا انتقالهای خانوادگی باشند، حساب غیرتجاری تلقی میشود—even اگر مجموع سالانه بالاتر از حد یادشده باشد.
- اگر واریزها از اشخاص متعدد و با الگوی مستمر مرتبط با فروش یا خدمات باشند، حساب تجاری شناسایی میشود.
حسابهای بازنشستگان: بانکها طبق همان دستورالعمل، واریزهایی که از سوی صندوق بازنشستگی، تأمین اجتماعی یا نهادهای مشابه انجام میشود را بهعنوان درآمد شخصی غیرتجاری ثبت میکنند. بنابراین در این حالت، حتی گردش بالای حساب نیز موجب تجاری شدن نمیشود.
نتیجه منسجم:
حساب بازنشستگان زمانی تجاری تلقی نمیشود که:
- مجموع واریزهای ماهانه کمتر از ۳۵ میلیون تومان باشد؛
- تعداد تراکنشهای واریزی کمتر از ۱۰۰ فقره در ماه باشد؛
- منشأ وجوه روشن و غیرشغلی (حقوق، سود سپرده، کمک خانوادگی) باشد.
در این شرایط، گردش سالانهی حدود ۴۰۰ تا ۴۲۰ میلیون تومان کاملاً در محدودهی حساب شخصی قرار دارد و مشمول مالیات یا بررسی تجاری نخواهد شد.
