دوم اینکه اعلام نسیه بودن همه صورتحساب ها توسط طرف حساب و موکول کردن ثبت پرداخت به شما یک ریسک مهم است. طبق مقررات سامانه مودیان مسئول ثبت صحیح نوع معامله و شرایط پرداخت با فروشنده است. اگر فروشنده نسیه ثبت کرده باید شرایط نسیه و سپس اسناد تسویه را خودش به درستی تکمیل کند. اینکه بگوید شما پرداختی را بزنید و من تایید میکنم از نظر سامانه رویه استانداردی نیست و اگر انجام نشود کل صورتحساب در وضعیت ناقص باقی میماند. اینکه از سال ۱۴۰۳ هیچ پرداختی تایید نشده نشان میدهد این فرآیند عملا شکست خورده است.
سوم اینکه حتی اگر شما مشمول مالیات بر ارزش افزوده نباشید باز هم این موضوع بدون اثر نیست. بسیاری تصور میکنند چون مشمول ارزش افزوده نیستند پس صورتحساب های خرید اهمیتی ندارد. این تصور اشتباه است. صورتحساب های ثبت شده در سامانه مودیان صرفا برای ارزش افزوده نیست بلکه یکی از مبانی تطبیق درآمد و هزینه و شفافیت تراکنش هاست. صورتحسابی که عدم امکان واکنش خورده ممکن است در رسیدگی مالیاتی به عنوان هزینه قابل قبول مورد سوال قرار بگیرد چون تایید رسمی در سامانه ندارد.
چهارم ریسک مهم دیگر اختلاف سیستمی است. این صورتحساب ها در دیتابیس سازمان ثبت شده اند اما ناقص هستند. در آینده ممکن است در تطبیق اطلاعات فروشنده و خریدار یا در گزارشات فصلی و سامانه مودیان اختلاف ایجاد شود. این اختلاف ها معمولا باعث دعوت به هیات حل اختلاف یا درخواست توضیح مکتوب میشود. حتی اگر ارزش افزوده نداشته باشید باز هم ممکن است از شما توضیح بخواهند که چرا صورتحساب های خرید در وضعیت بلاتکلیف باقی مانده است.
پنجم بحث جرایم است. اگر سازمان تشخیص دهد که شما به صورتحساب واکنش نشان نداده اید یا وضعیت آن را تعیین تکلیف نکرده اید ممکن است این موضوع به عنوان عدم همکاری در سامانه مودیان تلقی شود. مخصوصا وقتی تعداد صورتحساب ها زیاد و مربوط به چند دوره مالی باشد. این ریسک در سال های بعد و هنگام رسیدگی تجمیعی بیشتر خودش را نشان میدهد.
نکته بسیار مهم این است که عدم امکان واکنش یعنی صورتحساب ارسال شده ولی ناقص است و قابل اصلاح تدریجی نیست. این نوع صورتحساب ها عملا قابل اتکا نیستند. راه حل اصولی و کم ریسک این است که همه این صورتحساب ها ابطال شوند و مجددا به صورت صحیح و کامل ارسال شوند. یعنی فروشنده باید صورتحساب قبلی را ابطال کند نوع معامله شرایط پرداخت و سایر اطلاعات را درست ثبت کند و سپس صورتحساب جدید ارسال شود تا شما بتوانید آن را تایید یا رد کنید.
در جمع بندی باید گفت ادامه دادن این وضعیت و نگه داشتن صورتحساب های عدم امکان واکنش خورده یک بمب تاخیری مالیاتی است. حتی اگر مشمول ارزش افزوده نباشید باز هم برای هزینه ها تطبیق اطلاعات و رسیدگی های آینده خطرناک است. بهترین اقدام این است که با طرف حساب به صورت رسمی مکاتبه کنید همه صورتحساب های ناقص را ابطال کنید و مجددا ارسال صحیح انجام شود تا پرونده شما در سامانه مودیان شفاف و بدون ریسک باقی بماند.
