به طور کلی طبق اصل تعهدی و استانداردهای حسابداری ایران، هزینه ها باید در دوره ای شناسایی شوند که به آن دوره مربوط هستند، نه زمانی که پرداخت انجام می شود. بنابراین اگر هزینه ای مانند جرایم مالیاتی مربوط به عملکرد سال مالی قبل باشد، از نظر حسابداری یک هزینه سنواتی محسوب می شود، حتی اگر در سال مالی جدید شناسایی یا پرداخت گردد.
اصل کلی این است که هزینه های سنواتی که به دوره های قبل مربوط می شوند و در زمان تهیه صورتهای مالی آن دوره شناسایی نشده اند، نباید به عنوان هزینه دوره جاری در سود و زیان سال جدید ثبت شوند. در چنین مواردی، ثبت صحیح از طریق حساب سود و زیان انباشته انجام می شود. به عبارت دیگر، این هزینه ها به عنوان تعدیلات سنواتی تلقی شده و مستقیما از سود و زیان انباشته کسر می گردند.
برای مثال اگر جریمه مالیاتی مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۲ باشد ولی برگ تشخیص در سال ۱۴۰۳ صادر و پرداخت شود، ثبت آن در سال ۱۴۰۳ به صورت هزینه جاری اشتباه است. در این حالت، بدهکار کردن حساب سود و زیان انباشته و بستانکار کردن حساب بانک یا حسابهای پرداختنی صحیح خواهد بود.
البته یک نکته مهم وجود دارد. اگر مبلغ هزینه بااهمیت نباشد یا صورتهای مالی سال قبل بسته، تصویب و قطعی شده باشد و تاثیر آن بر تصمیم گیری استفاده کنندگان ناچیز تلقی شود، بسیاری از واحدهای تجاری مطابق رویه محافظه کارانه، هزینه را در سال جاری ثبت می کنند. اما این روش از نظر مفهومی بهترین روش حسابداری نیست و صرفا یک برخورد عملی برای مبالغ کم اهمیت است.
همچنین باید توجه داشت که برخی جرایم مالیاتی به موجب قوانین مالیاتی جزو هزینه های قابل قبول مالیاتی نیستند. در این حالت، علاوه بر ثبت حسابداری در سود و زیان انباشته، لازم است اثر آن در محاسبه مالیات عملکرد سال مربوط نیز لحاظ شود و در رسیدگی مالیاتی قابل دفاع باشد.
در جمع بندی می توان گفت، اگر هزینه مربوط به دوره مالی قبل باشد و ماهیت سنواتی داشته باشد، ثبت صحیح آن از محل سود و زیان انباشته است و نباید به سود و زیان دوره جاری تحمیل شود، مگر در موارد کم اهمیت که جنبه عملیاتی دارد.
