جواب : در وضعیتی که توصیف کردید، خطا از نوع «تکرار در اظهار خرید» است؛ یعنی مبلغ خرید دوره اول سال ۱۴۰۳ علاوه بر اظهار در همان دوره، مجددا در اظهارنامه دوره دوم نیز لحاظ شده و سپس در تجمیع خرید دوره چهارم، هر دو بار محاسبه شده است. نتیجه این اشتباه، افزایش غیرواقعی مبلغ خرید مشمول مالیات و متعاقبا کاهش غیرواقعی مانده مالیات بر ارزش افزوده پرداختنی در دوره چهارم بوده است. در عمل باعث میشود اداره امور مالیاتی مبلغی از اعتبار مالیاتی را بیش از واقع شناسایی کند که در بررسی پس از اظهار، منجر به ابلاغ برگ مطالبه و جرایم خواهد شد اگر اصلاح صورت نگیرد.
برای اصلاح خطا دو مسیر پیش رو دارید:
۱. اصلاح از طریق سامانه اظهارنامه ارزش افزوده
چنانچه هنوز برگ مطالبه یا اوراق ابلاغ برای دوره چهارم صادر نشده، میتوانید با ورود به سامانه ارزش افزوده گزینه “درخواست اصلاح اظهارنامه” را انتخاب کرده و شرح خطا را شفاف اعلام کنید. در بخش تعدیلات، باید مبلغ خرید اضافی (که حاصل تکرار دوره اول است) را از جمع خرید کسر کنید. در ستون بدهکار خریدهای مشمول مالیات مبلغ صحیح هر دوره را درج و در توضیح ذکر کنید «کاهش ناشی از تکرار خرید دوره اول».
۲. اصلاح پس از ابلاغ یا در مرحله رسیدگی
در صورتی که اظهارنامه پذیرفته و رسیدگی آغاز شده باشد یا برگ مطالبه صادر شود، اصلاح مستقیم در سامانه ممکن نیست. در این حالت باید طی لایحه رسمی به اداره امور مالیاتی ارزش افزوده حوزه مربوطه مراجعه و با ضمیمه مستندات دفاتر، فهرست خریدها و گزارش مقایسه دورهای توضیح دهید که خرید دوره اول به اشتباه در جمعبندی دوره چهارم لحاظ شده است. مأمور رسیدگی پس از بررسی اسناد اصلاح را اعمال و در صورت تأیید مبلغ مالیات پرداختنی را افزایش خواهد داد، اما به دلیل اطلاعرسانی داوطلبانه، معمولاً امکان بخشودگی جرایم تأخیر و کتمان وجود دارد.
در دفاتر حسابداری نیز لازم است سند اصلاحی صادر شود تا تطابق با اظهارنامه برقرار بماند. بدین صورت:
بدهکار: حساب مالیات بر ارزش افزوده پرداختنی (به میزان مالیات کسر شده)
بستانکار: حساب خریدهای مشمول مالیات یا هزینه تعدیلات مالیاتی
در نهایت پیشنهاد میشود قبل از ارسال هر اظهارنامه، مقایسه دقیق جمع چهار دوره با تراز مالی و دفاتر انجام گیرد تا از تکرار یا حذف ارقام احتراز شود.
دوره های آموزشی مرتبط با اشتباه تجدید خرید در اظهارنامه ارزش افزوده
