ثبت سند حسابداری نکول چک تضمین

جواب : نکول چک تضمین زمانی مطرح می شود که چکی که به عنوان تضمین دریافت یا پرداخت شده است در سررسید یا در زمان مطالبه قابل وصول نباشد و دارنده چک نتواند وجه آن را از بانک دریافت کند. از دیدگاه حسابداری، چک تضمین در زمان دریافت یا ارائه معمولا در حساب های انتظامی ثبت می شود زیرا در ابتدا ماهیت تعهدی دارد و هنوز به عنوان یک دارایی قطعی یا بدهی قطعی تلقی نمی گردد. اما در صورتی که چک تضمین نکول شود، وضعیت آن از حالت تعهدی خارج شده و لازم است آثار مالی آن در حساب های اصلی ثبت گردد.

در زمان دریافت چک تضمین، بسیاری از واحدهای تجاری برای کنترل و نگهداری اطلاعات، آن را در حساب های انتظامی ثبت می کنند. برای مثال هنگام دریافت چک تضمین از طرف مقابل، ثبت زیر در حساب های انتظامی انجام می شود:

حساب های انتظامی دریافتنی

در مقابل حساب های انتظامی طرف حساب

این ثبت صرفا جهت کنترل اسناد تضمینی است و اثری بر دارایی یا بدهی واقعی شرکت ندارد. اما زمانی که چک تضمین به هر دلیل قابل وصول نباشد و اصطلاحا نکول شود، لازم است این چک از حساب های انتظامی خارج شود و در صورت وجود تعهد یا طلب واقعی، در حساب های اصلی ثبت گردد.

اگر شرکت دارنده چک تضمین باشد و طرف مقابل به تعهد خود عمل نکند و چک نیز وصول نشود، ابتدا باید ثبت خروج از حساب های انتظامی انجام شود. ثبت حسابداری به صورت زیر خواهد بود:

حساب های انتظامی طرف حساب

در مقابل حساب های انتظامی دریافتنی

پس از این مرحله، بسته به ماهیت معامله باید طلب واقعی از بدهکار شناسایی شود. در چنین حالتی معمولا حساب دریافتنی از طرف مقابل ثبت می گردد. ثبت حسابداری می تواند به شکل زیر باشد:

حساب های دریافتنی یا حساب بدهکار مربوطه

در مقابل درآمد خسارت تاخیر یا حساب مطالبات

اگر چک تضمین بابت تضمین انجام یک تعهد مانند اجرای قرارداد یا انجام خدمات دریافت شده باشد و طرف مقابل به تعهد خود عمل نکرده باشد، شرکت می تواند معادل مبلغ چک، طلب خود را شناسایی کند. در این حالت مبلغ چک از طرف مقابل قابل مطالبه خواهد بود و در دفاتر به عنوان مطالبات ثبت می شود.

در حالت دیگر ممکن است شرکت صادر کننده چک تضمین باشد و چک ارائه شده به طرف مقابل نکول گردد. در چنین شرایطی نیز ابتدا لازم است چک از حساب های انتظامی خارج شود. ثبت خروج به شکل زیر انجام می شود:

حساب های انتظامی تضمینات پرداختنی

در مقابل حساب های انتظامی طرف حساب

اگر نکول چک باعث ایجاد بدهی واقعی برای شرکت شود، لازم است بدهی در حساب های اصلی ثبت گردد. برای نمونه اگر شرکت طبق قرارداد موظف به پرداخت خسارت یا وجهی باشد، ثبت حسابداری می تواند به شکل زیر باشد:

هزینه خسارت قرارداد یا بدهی مربوطه

در مقابل حساب های پرداختنی یا طرف حساب

در عمل نحوه دقیق ثبت نکول چک تضمین به ماهیت قرارداد، دلیل ارائه چک و رابطه حقوقی بین طرفین بستگی دارد. گاهی چک صرفا ابزار تضمین حسن انجام کار است و در صورت نکول ممکن است منجر به شناسایی بدهی یا طلب شود. در برخی موارد نیز تنها لازم است چک از حساب های انتظامی خارج گردد بدون آنکه اثر مالی مستقیمی در حساب های اصلی ایجاد شود.

بنابراین در ثبت حسابداری نکول چک تضمین باید ابتدا وضعیت چک در حساب های انتظامی مشخص شود، سپس در صورت ایجاد حق مطالبه یا تعهد مالی واقعی، ثبت های لازم در حساب های دریافتنی، پرداختنی یا هزینه ها انجام گیرد. رعایت این ترتیب باعث می شود صورت های مالی تصویر دقیق تری از وضعیت تعهدات و مطالبات واحد تجاری ارائه دهند.

دوره های آموزشی مرتبط با ثبت سند حسابداری نکول چک تضمین

• • آموزش سامانه مودیان