جواب : در کاهش سرمایه طبق ماده ۱۴۱ قانون تجارت، هدف این است که سرمایه شرکت با واقعیت مالی آن (یعنی پس از زیانهای انباشته) متناسب شود. به بیان ساده، شرکت بخشی از سرمایه خود را برای جبران زیانهای انباشته کاهش میدهد تا ترازنامه اصلاح شود و سرمایه ثبتشده با وضعیت واقعی داراییها مطابقت پیدا کند.
در این فرآیند، ثبت حسابداری به این صورت انجام میشود که سرمایه بدهکار و زیان انباشته بستانکار میگردد؛ زیرا از دید حسابداری، سرمایه شرکت کاهش مییابد و در مقابل، زیان انباشته پوشش داده میشود. اما اگر زیان انباشته کمتر از مبلغ کاهش سرمایه باشد، مابهالتفاوت باید به حساب سهامداران منتقل شود.
بر اساس مثال شما، سرمایه شرکت ۲۰۰ میلیون تومان کاهش یافته، در حالیکه زیان انباشته فقط ۱۷۰ میلیون تومان بوده است. بنابراین ثبت صحیح به این صورت است:
۱. سرمایه بدهکار ۲۰۰ میلیون تومان.
۲. زیان انباشته بستانکار ۱۷۰ میلیون تومان.
۳. بستانکار سهامداران ۳۰ میلیون تومان (برای مازاد کاهش سرمایه).
در واقع، ۱۷۰ میلیون تومان از کاهش سرمایه صرف جبران زیانهای انباشته شده و ۳۰ میلیون تومان باقیمانده بهعنوان سهم سهامداران از سرمایه مستهلکشده شناسایی میشود. این مبلغ میتواند نقداً به سهامداران پرداخت گردد یا در حساب حقوق صاحبان سهام باقی بماند تا در تصمیمات بعدی نسبت به آن تعیین تکلیف شود.
در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی نیز باید ذکر شود که بخشی از کاهش سرمایه جهت پوشش زیان انباشته و بخش دیگر بهعنوان «بستانکاری سهامداران بابت کاهش سرمایه» ثبت شده است. به این ترتیب، هم ثبت حسابداری با مصوبه مجمع فوقالعاده منطبق میشود و هم ترازنامه از نظر حقوق صاحبان سهام کاملاً شفاف و قابل دفاع خواهد بود.
دوره های آموزشی مرتبط با کاهش سرمایه از محل زیان های وارده
