سوال : سامانه واکنش به اطلاعات ثبت شده در جزئیات معاملات دقیقا چه وظایفی به وظایف ما حسابداران اضافه کرده و اگر انجام ندیم چه تبعاتی طبق قانون دارد ؟

سوال : سامانه واکنش به اطلاعات ثبت شده در جزئیات معاملات دقیقا چه وظایفی به وظایف ما حسابداران اضافه کرده و اگر انجام ندیم چه تبعاتی طبق قانون دارد ؟
جواب : در سال های اخیر با راه اندازی سامانه واکنش به اطلاعات ثبت شده در جزئیات معاملات ذیل مواد ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر قانون مالیات های مستقیم، دامنه وظایف حسابداران به صورت جدی گسترش پیدا کرده است. این سامانه با هدف افزایش شفافیت مالی، تطبیق اطلاعات طرفین معامله و کاهش فرار مالیاتی طراحی شده و نقش حسابدار را از ثبت کننده صرف اسناد به ناظر و تایید کننده اطلاعات مالی ارتقا داده است.
مهم ترین وظیفه جدید حسابداران، مراجعه مستمر به درگاه مای تکس و بخش واکنش به سامانه ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر است. در این بخش، اطلاعاتی که توسط اشخاص مقابل مثل فروشندگان، خریداران یا ذی نفعان ثبت شده در اختیار مودی قرار می گیرد. حسابدار موظف است این اطلاعات را با اسناد و مدارک واقعی شرکت تطبیق دهد. این کار شامل بررسی فاکتور ها، تطبیق مبالغ، نوع معامله، تاریخ ها و هویت طرف مقابل می شود. در واقع حسابدار باید اطمینان حاصل کند که آنچه در سامانه ثبت شده با واقعیت اقتصادی معامله همخوانی دارد.
یکی از وظایف مهم دیگر، رسیدگی به فاکتور ها و اسناد حمل مانند بارنامه است. حسابدار باید بارنامه ها را به صورت مشاهده عینی بررسی کند تا احراز شود که حمل کالا واقعا انجام شده و معامله صوری نیست. این موضوع به ویژه در معاملات عمده، خرید و فروش کالا و مواردی که ریسک مالیاتی بالاتری دارند اهمیت زیادی دارد. اگر اسناد حمل و فاکتور ها با هم تطابق داشته باشند و معامله واقعی باشد، حسابدار باید اطلاعات را در سامانه تایید کند.
در صورتی که اطلاعات ثبت شده توسط طرف مقابل نادرست باشد، مانند اختلاف مبلغ، ثبت معامله ای که انجام نشده یا اشتباه در نوع کالا یا خدمت، حسابدار وظیفه دارد آن را رد کند یا نسبت به اصلاح آن اقدام نماید. بی توجهی به این مرحله می تواند باعث شناسایی هزینه یا اعتبار مالیاتی غیر واقعی برای شرکت شود و در نهایت منجر به مطالبه مالیات اضافی گردد.
اما اگر این وظایف انجام نشود چه تبعاتی دارد؟ طبق قانون، عدم واکنش به اطلاعات سامانه در مهلت مقرر به منزله تایید ضمنی اطلاعات تلقی می شود. این یعنی سازمان امور مالیاتی می تواند همان اطلاعات را مبنای رسیدگی قرار دهد حتی اگر به ضرر مودی باشد. علاوه بر این، در صورت کشف مغایرت در رسیدگی های بعدی، جرایم مالیاتی، رد هزینه ها، حذف اعتبار مالیات بر ارزش افزوده و حتی تشدید ریسک حسابرسی برای مودی در انتظار خواهد بود.
در نتیجه، سامانه واکنش به اطلاعات ثبت شده، مسئولیت حسابداران را سنگین تر کرده و نقش آنان را به عنوان خط دفاع اول مودی در برابر ریسک های مالیاتی تثبیت نموده است. حسابدار امروز باید به طور منظم سامانه مای تکس را پایش کند، به فاکتور ها و بارنامه ها رسیدگی دقیق داشته باشد و در صورت صحت، آنها را تایید نماید تا از تبعات قانونی و مالی ناخواسته برای مودی جلوگیری شود.
دوره های آموزشی مرتبط با سامانه واکنش به اطلاعات ثبت شده در جزئیات معاملات