حالا توضیح کامل و شفاف موضوع:
در نظام مالیات حقوق ایران طبق قانون مالیات های مستقیم و بخشنامه های سازمان امور مالیاتی، ابتدا حقوق و مزایای نقدی و غیرنقدی مشمول مالیات کارکنان محاسبه می شود. این مبلغ همان جمع ناخالص حقوق پایه و سایر مزایایی است که ماهیت حقوق و دستمزد دارند و مشمول مالیات شناخته می شوند؛ مثل حقوق پایه، اضافه کار، حق مدیریت، حق مسئولیت، فوق العاده ها و موارد مشابه.
معافیت ماهانه ۲۴ میلیون تومان دقیقا روی همین عدد اعمال می شود. یعنی کارفرما ابتدا باید ببیند مجموع حقوق و مزایای مشمول مالیات کارمند در ماه چند تومان است. اگر این جمع بیشتر از ۲۴ میلیون تومان باشد، مازاد آن وارد محاسبه مالیات می شود و طبق نرخ های پلکانی مالیات حقوق، مالیات محاسبه و کسر خواهد شد.
نکته بسیار مهم این است که حق بیمه سهم کارگر تاثیری در تشخیص رد شدن یا رد نشدن از سقف معافیت ندارد. یعنی شما حق ندارید ابتدا حق بیمه را از حقوق کم کنید و بعد بررسی کنید که آیا عدد باقی مانده بالاتر از ۲۴ میلیون هست یا نه. کسر حق بیمه فقط در مرحله محاسبه مالیات قابل اعمال است، نه در مرحله تشخیص مشمول بودن یا نبودن حقوق نسبت به سقف معافیت.
به بیان ساده تر، ترتیب درست محاسبه به این شکل است:
اول جمع حقوق و مزایای مشمول مالیات
دوم اعمال معافیت ۲۴ میلیون تومان
سوم محاسبه مالیات بر مازاد طبق نرخ های پلکانی
چهارم کسر حق بیمه سهم کارگر از حقوق برای رسیدن به حقوق خالص پرداختی
اگر این ترتیب رعایت نشود، هم محاسبه مالیات اشتباه می شود و هم در صورت رسیدگی اداره مالیات، کارفرما دچار بدهی و جرائم احتمالی خواهد شد. این نکته مخصوصا برای لیست حقوق و سامانه مودیان اهمیت زیادی دارد، چون مبنای کنترل سازمان امور مالیاتی همیشه حقوق ناخالص مشمول مالیات است، نه حقوق بعد از کسر بیمه.
پس جمع بندی نهایی این است که ملاک عبور از سقف ۲۴ میلیون تومان، حقوق و مزایای مشمول مالیات به صورت ناخالص است و حق بیمه به هیچ عنوان معیار تشخیص معافیت یا عدم معافیت محسوب نمی شود.
