امکان شکایت کارگر در صورت عدم تمدید قرارداد پس از ادامه کار بدون قرارداد کتبی

جواب : وقتی مدت قرارداد کتبی قبلی شما که مربوط به سال ۱۴۰۴ بوده به پایان رسیده، اما شما در فروردین ۱۴۰۵ همچنان با اطلاع و رضایت کارفرما به کار خود ادامه داده اید، از نظر حقوق کار این وضعیت به معنای ادامه رابطه کاری و تمدید قرارداد به صورت شفاهی محسوب می شود. در قانون کار ایران صرفا وجود قرارداد کتبی شرط ایجاد رابطه کارگری و کارفرمایی نیست. بر اساس ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار می تواند به صورت کتبی یا شفاهی منعقد شود و در هر دو حالت از نظر قانونی معتبر است. بنابراین اگر کارگر پس از پایان قرارداد قبلی همچنان به کار ادامه دهد و کارفرما نیز از این موضوع آگاه باشد و مانعی ایجاد نکند، به نوعی قرارداد جدید به شکل عملی و شفاهی میان طرفین شکل گرفته است.

در چنین شرایطی اگر کارفرما به طور ناگهانی اعلام کند که از ابتدای اردیبهشت دیگر به خدمات شما نیاز ندارد، این اقدام ممکن است از نظر قانونی به عنوان اخراج غیرموجه شناخته شود. اخراج غیرموجه به حالتی گفته می شود که کارفرما بدون دلیل قانونی یا بدون طی مراحل مقرر در قانون کار، رابطه کاری با کارگر را قطع کند. قانون کار برای پایان دادن به قرارداد کار شرایط مشخصی در نظر گرفته است و کارفرما نمی تواند صرفا با یک اعلام ساده و بدون رعایت ضوابط قانونی کارگر را از کار برکنار کند.

در مواردی که کارفرما مدعی تخلف یا قصور کارگر باشد، باید این موضوع در چارچوب مقررات و با نظر مراجع مربوط بررسی شود. همچنین در بسیاری از موارد لازم است موضوع در شورای اسلامی کار یا هیئت های تشخیص اداره کار مطرح شود. بنابراین اگر کارفرما بدون وجود چنین فرآیندی و صرفا به صورت یکطرفه تصمیم به قطع همکاری بگیرد، این اقدام می تواند قابل اعتراض باشد.

اگر شما با چنین وضعیتی مواجه شده اید، یکی از راه های قانونی این است که به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی در محل کار خود مراجعه کنید و دادخواست ثبت کنید. در این دادخواست می توانید درخواست بازگشت به کار و همچنین مطالبه حقوق و مزایای قانونی خود را مطرح نمایید. هیئت تشخیص اداره کار پس از بررسی مدارک، شنیدن توضیحات طرفین و بررسی شرایط کاری تصمیم گیری می کند. اگر مشخص شود که رابطه کاری همچنان برقرار بوده و اخراج بدون دلیل موجه صورت گرفته است، ممکن است رای به بازگشت شما به کار صادر شود.

در صورتی که حکم بازگشت به کار صادر شود، کارفرما موظف خواهد بود شما را دوباره در شغل قبلی یا شغلی مشابه به کار بگیرد و همچنین حقوق و مزایای مدت زمانی را که بیکار شده اید پرداخت کند. این حقوق می تواند شامل حقوق پایه، مزایای قانونی و سایر پرداخت هایی باشد که در حالت عادی دریافت می کردید. البته در برخی موارد نیز ممکن است طرفین به توافق دیگری برسند یا شرایط خاصی در پرونده وجود داشته باشد که نتیجه متفاوتی به همراه داشته باشد.

نکته مهم این است که برای اثبات ادامه رابطه کاری می توانید از مدارکی مانند فیش حقوقی، واریز حقوق به حساب بانکی، پیام ها، حضور و غیاب، شهادت همکاران یا هر مدرکی که نشان دهد در فروردین ۱۴۰۵ همچنان مشغول به کار بوده اید استفاده کنید. این مدارک می توانند به هیئت رسیدگی کننده کمک کنند تا تشخیص دهد که رابطه کاری پس از پایان قرارداد قبلی همچنان ادامه داشته است.

در مجموع باید توجه داشت که قانون کار برای حمایت از امنیت شغلی کارگران وضع شده و به همین دلیل قطع رابطه کاری بدون دلیل قانونی به سادگی پذیرفته نمی شود. بنابراین اگر قرارداد شما عملا در فروردین ماه ادامه پیدا کرده و کارفرما ناگهان از اول اردیبهشت اعلام عدم نیاز کرده است، شما این حق را دارید که از طریق اداره کار موضوع را پیگیری کرده و حقوق قانونی خود را مطالبه کنید.

دوره های آموزشی مرتبط با امکان شکایت کارگر در صورت عدم تمدید قرارداد پس از ادامه کار بدون قرارداد کتبی

• آموزش سامانه مودیان