در سال ۱۴۰۴، وضعیت حق مأموریت از نظر بیمه و مالیات تغییری نکرده و مشمول همان ضوابط سالهای پیش است. مبنای بررسی این موضوع دو قانون اصلی یعنی قانون تأمین اجتماعی و قانون مالیاتهای مستقیم است.
از نظر بیمه، طبق ماده ۳۴ قانون تأمین اجتماعی و بخشنامه ۱۴/۴، تنها مزایای مستمر نقدی که بهصورت ثابت و ماهانه پرداخت میشود، مشمول کسر حق بیمه است. حق مأموریت در اصل پرداختی است برای جبران هزینههای سفر، اقامت و خوراک کارمند هنگام انجام وظیفه خارج از محل کار. به همین دلیل مادامی که این پرداخت بر اساس مأموریت واقعی و مستند صورت گیرد و ماهیت مزدگونه نداشته باشد، از شمول بیمه خارج محسوب میشود. اما اگر مبلغی تحت عنوان “حق مأموریت” بهطور مداوم و ثابت به کارکنان پرداخت شود، حتی اگر در ظاهر برای مأموریت است، از نظر بازرسان سازمان تأمین اجتماعی جزو مزایای مستمر در نظر گرفته شده و مشمول کسر بیمه خواهد شد.
از منظر مالیاتی، براساس ماده ۸۳ و تبصره ۲ ماده ۸۲ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد مشمول مالیات حقوق شامل حقوق، مزایا و کارانههای مستمر کارمند است. پرداختهایی که عنوان جبران هزینه دارند ـ مانند هزینه ایابوذهاب یا حق مأموریت واقعی به مأموران خارج از محل کار ـ چون ماهیت درآمدی ندارند، معاف از مالیات هستند. شرط برخورداری از این معافیت آن است که مأموریت واقعی باشد، مستند به حکم اداری یا دستور مأموریت تنظیم شود و اسناد هزینه مانند بلیت یا صورتحساب محل اقامت وجود داشته باشد. در صورت نبود مستندات کافی، اداره امور مالیاتی میتواند این پرداخت را جزو درآمد مستمر محسوب کرده و مالیات بر حقوق مطالبه کند.
در نتیجه، در سال ۱۴۰۴ همانند گذشته، اگر حق مأموریت واقعی و محدود به زمان و مکان مشخص مأموریت باشد، هم از نظر بیمه و هم مالیات معاف است. اما در صورتی که کارفرما بهصورت ماهانه و بدون وجود مأموریت واقعی مبلغی ثابت تحت این عنوان بپردازد، از نظر هر دو مرجع، این پرداخت مانند حقوق و مزایای مستمر بوده و مشمول بیمه و مالیات میشود.
بنابراین توصیه میشود کارفرمایان سوابق مأموریتها، احکام، فرمهای اعزام و مستندات هزینه را بهطور دقیق نگهداری کرده و مبالغ پرداختی را در فیش حقوق جدا از ردیفهای مستمر درج کنند تا در زمان بازرسی بیمهای یا ممیزی مالیاتی، دچار مشکل نشوند.
